دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٣٧ - ٧٣ عمر بن ابى سلمه
امّ سلمه همسر بزرگوار پيامبر خدا، در هنگامه جنگ جمل، او را با نامهاى به سوى امام ٧ گسيل داشت امام ٧ وى را پس از پايان جنگ جمل، به حكومت بحرين[١] برگماشت.[٢]
امام ٧ در آستانه جنگ صفّين، [با نامهاى] از وى خواست كه براى نبرد با معاويه به اردوى ايشان بپيوندد.[٣] از نامه امام ٧ پيداست كه عمر در نگاه ايشان، فردى امين و كارآمد بوده و حضورش در اردوى آن بزرگوار، براى رويارويى مقتدرانه با سپاه شام، لازم بوده است.
او در تمام جنگهاى على ٧ همراه او بود و به سال ٨٣ هجرى درگذشت.[٤]
٦٥٨١. تاريخ اليعقوبى: [على ٧] به عمر بن ابى سلمه مخزومى، پسر امّ سلمه، همسر پيامبر ٦ كه كارگزارش در بحرين بود نوشت: «امّا بعد؛ من نعمان بن عَجْلان را به حكومت بحرين گماردم، بدون آن كه نكوهشى متوجّه تو باشد. پس بى آن كه متّهم باشى، به سوى ما بيا.
كارهايى را كه در اختيار دارى، به نعمان بسپار؛ چرا كه من آهنگ حركت به سوى ستمكاران شام و باقى مانده دستهها [ى نفاق و شرك] را دارم و دوست دارم كه در رويارويى با آنان، همراهم باشى كه تو از كسانى هستى كه از آنها براى استوار كردن دين و يارىكردنِ هدايت، كمك مىگيرم.
خداوند، ما و تو را از كسانى قرار دهد كه به حق، عمل مىكنند و به آن، حكم مىكنند».
پس عمر آمد و [در صفّين،] نزد على ٧ بود و در پىِ او به كوفه بازگشت و يك
[١] بحرين، در آن روزگار، برمناطق گستردهاى از سواحل و جزاير غرب و جنوب خليج فارس، اطلاق مىگرديد( جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى: ج ١ ص ٢٣١).
[٢] ر. ك: ج ٤ ص ٤٩٥( بزرگان صحابه در سپاه امام).
[٣] در تاريخ الطبرى:( ج ٤ ص ٤٥٢) و الكامل في التاريخ( ج ٢ ص ٣٢٣) آمده است:« او را به حكومت بحرين گماشت. سپس او را بركنار كرد و نعمان بن عَجْلان را به جاى او گذاشت». نيز در منبع ديگرى آمده است:« او را به حكومت بحرين و فارس گماشت»( ر. ك: اسد الغابة: ج ٤ ص ١٧٠ ش ٣٨٣٦).
[٤] در اسد الغابة: ج ٤ ص ١٧٠ ش ٣٨٣٦، آمده است:« به روزگار خلافت عبدالملك بن مروان، در مدينه درگذشت».