دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٨٩ - ٦٦ عثمان بن حنيف

٦٥٤٢. أنساب الأشراف: على بن ابى طالب ٧، عبيده سلمانى مرادى را به حكومت [منطقه‌] فرات گمارد.

٦٦ عثمان بن حُنَيف‌

عثمان بن حُنَيف بن واهب انصارى اوسى، برادر سهل بن حنيف، از صحابيان پيامبر خدا و از انصار است. او در جنگ احد و جنگ‌هاى پس از آن، حضور داشت و پس از رحلت پيامبر خدا، يكى از دوازده نفرى است كه آشكارا نسبت به دگرگونى خلافت از مسير حق، اعتراض كردند.

عثمان بن حنيف به روزگار خلافت عمر، مسئوليت اندازه‌گيرى زمين‌ها و تعيين خراج را به عهده داشت و به هنگام خلافت مولا ٧ فرماندار بصره بود.

در فتنه جمل، چون جمليان به بصره رسيدند، او در آغاز با آنان جنگيد؛ امّا چون آتش‌بس برقرار گرديد، فتنه‌آفرينان شبانه بدو يورش بردند و با كشتن نگاهبانان دار الحكومه، به عثمان بن حنيف، دست يافتند و او را شكنجه كرده، موهاى صورت وى را كَندند.

نامه على ٧ به وى به هنگام حكومتش بر بصره، در اعتراض به حضور وى بر سرِ سفره‌اى رنگين، از جمله اسناد شكوهمند حكومت علوى و گوياى لزوم اجتناب واليان و مسئولان از خوشگذرانى، رفاه زدگى و دَمسازى با زراندوزان و