دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١١ - ١٥ اويس قرنى
از اين رو، او را در شمار تابعيانْ ياد كردهاند.
پيامبر ٦ او را بهترين و برترينِ تابعيان شمرده است و بر شفيع بودن او در قيامت كه كسان بسيارى را شفاعت خواهد كرد تصريح كرده است. او را يكى از زهّاد مشهور و از هشت زاهد معروف [صدر اسلام] برشمردهاند.
اويس در جريانهاى اجتماعى حضور آشكارى نداشته؛ ولى در عبادت، بسى سختكوش بوده است. آوردهاند كه او گاهى شب را يكسر در سجود به سر مىبرد.
اويس در جنگهاى جمل و صِفّين،[١] شركت كرد و در صفّين تا مرز شهادت با مولا ٧ پيمان بست و در همان نبرد، خونين چهره، شهد شهادت نوشيد[٢] و در همان مكان به خاك سپرده شد.
توصيف امام موسى بن جعفر ٨ از اويس، ياد كردنى است كه فرمود: «چون قيامت برپا گردد و ندا دهندهاى ندا در دهد: ..." حواريان على كجايند؟" ...، عمرو بن حَمِق و ... و اويس به پا خواهند خاست».
٦٣٨١. رسول خدا ٦: دوست من از ميان اين امّت، اوَيس قَرَنى است.
[١] ر. ك: ج ٤ ص ٦٥( پيوستن نيروهاى كوفه به امام) و ج ٥ ص ٢٨٩( ياران برجسته امام).
[٢] ر. ك: ج ٦ ص ٤٥( شهادت اويس بن عامر قَرَنى).