شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٤٨ - فرق اسلام و ايمان

است و پيوسته اين دعاى قرآنى را در لب دارند كه:«خدايا قلبهاى ما را بعد از هدايت منحرف نكن و لطف و رحمت خود بر ما ارزانى دار كه تو بسيار بخشنده و مهربانى.» [١]

قرآن كريم در رد ادّعاى ايمان اعراب باديه‌نشين مى‌فرمايد: قٰالَتِ الْأَعْرٰابُ آمَنّٰا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لٰكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنٰا وَ لَمّٰا يَدْخُلِ الْإِيمٰانُ فِي قُلُوبِكُمْ [٢]:«عربهاى باديه‌نشين گفتند:ايمان آورده‌ايم،بگو:شما ايمان نياورده‌ايد؛ولى بگوئيد اسلام آورده‌ايم.اما هنوز ايمان وارد قلبهاى شما نشده است.»

فرق اسلام و ايمان

اسلام شكلى ظاهرى و قانونى دارد و هركس شهادتين را بگويد در رديف مسلمانان قرار مى‌گيرد و داراى احكام است اما ايمان يك امر باطنى و حقيقى است كه در قلب آدمى جاى دارد و كسى كه اسلام مى‌آورد ممكن است انگيزه‌هاى مادى و منافع دنيائى داشته باشد مثل اعراب بنى اسد كه ايمانشان طبق آيه فوق زبانى بود و در يكى از سالهاى قحطى و خشكسالى وارد مدينه شدند و براى كمك گرفتن از پيامبر و رسيدن به آب و نان و گرفتن امكانات،شهادتين را گفتند و اسلام آوردند.

اما ايمان انگيزه‌هاى معنوى و الهى دارد و از روى علم و معرفت و شناخت صورت مى‌گيرد،حضرت على عليه السّلام دراين‌باره مى‌فرمايد:«الايمان معرفة بالقلب و اقرار باللّسان و عمل بالاركان» [٣]:(ايمان،شناخت به قلب و اقرار به زبان و عمل به اعضاء و جوارح است.)

امام صادق عليه السّلام در حديثى مى‌فرمايد:«احكام اسلام حفظ خون،اداء امانت و

[١].آل عمران(٣)،٨.

[٢].حجرات(٤٩)١٤/.

[٣].نهج البلاغه سيد رضى،كلمه قصار ٢٢٧.