شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٣٤ - تسويل و تزيين نفس

حضرت اين نكته را گوشزد مى‌كنند كه نافرمانى و معصيت من از روى انكار پروردگار و خفيف شمردن دستور خداوند و روياروئى در مقابل پروردگار و ناچيز شمردن وعدۀ او نيست بلكه به جهت عارض شدن خطاء و تسويل نفس و غلبه هوى و شقاوت و غرور است كه همه براى انسان از صفات عارضى هستند؛زيرا خيلى از گنهكاران خدا را قبول دارند و به حساب و كتاب و قيامت معتقدند،اما اين‌گونه رذائل بر آنها غلبه مى‌كند و به انحراف كشيده مى‌شوند.

در اينجا درباره سه موضوع:تسويل نفس،شقاوت و غرور بحث مى‌كنيم كه سه عامل اساسى در انحراف انسانند البتّه عوامل غرور و طوائف مغرورين زيادند كه مرحوم نراقى در جلد سوم جامع السادات به بيان تفصيلى آن پرداخته‌اند و بحث كامل آن در كتاب اخلاق ايزدى انجام شد.

تسويل و تزيين نفس

«تسويل»از مادّه«سؤل»مى‌باشد.مفردات راغب مى‌گويد:

«التّسويل تزيين النّفس بما تحرص عليه و تصوير القبيح منه بصورة الحسن» [١]:(تسويل زينت دادن نفس است آنچه را به آن حرص و علاقه دارد و تصوير كردن و جلوه دادن صورت زشت از آن چيز است به صورت زيبا)و«سؤل»حاجتى است كه نفس به آن حرص و علاقه دارد [٢].

يعنى نفس انسان به هرچه علاقه شديد دارد،آن را زينت و زيور مى‌دهد و براى انسان به صورت زيبا درمى‌آورد و بد را خوب جلوه مى‌دهد.

[١].مفردات راغب،مادة سؤال.

[٢].همان مدرك.