اگر كسى بگويد چرا خداوند فرمود:«ليزدادوا اثما»،ما مى‌خواهيم گناه را زياد كنند،در جواب مى‌گوئيم«لام»در«ليزدادوا»لام نتيجه و عاقبت است [١]نه لام هدف و غايت،در نتيجه معنى آيه اين مى‌شود:چون اينها افرادى غير قابل اصلاح هستند ما به آنها مهلت مى‌دهيم و عاقبت كار و سرانجام زندگى آنها اين است كه گناهشان را افزايش مى‌دهند و بيشتر سزاوار عذاب مى‌گردند.

امام على عليه السّلام در مورد امهال و استدراج مى‌فرمايد:«كم من مستدرج بالاحسان اليه،و مغرور بالسّتر عليه و مفتون بحسن القول فيه و ما ابتلى اللّه سبحانه احدا بمثل الاملاء له» [٢]:

(چه بسيار افرادى كه با احسان و بخشش خداوند به تدريج به عذاب و كيفر درباره خود به فتنه و آزمايش مى‌افتند درحالى‌كه خداوند هيچ‌كس را مانند مهلت دادن به چنين شخصى در دنيا،آزمايش نكرد.) [٣]

امام على عليه السّلام دربارۀ امهال و فرصت دادن گنهكاران مى‌فرمايد:«و لئن امهل اللّه الظّالم فلن يفوت اخذه،و هو بالمرصاد على مجاز طريقه،و بموضع الشّجى من مساغ ريقه [٤]»:

(اگر خداوند ستمگر را مهلت دهد هرگز از مؤاخذه و بازخواست او نمى‌گذرد و در بين راهش و در جاى غم و اندوه گلوگير به طورى كه نگذارد آب دهانش را فرودهد، در كمين‌گاه است.»

باز حضرت على عليه السّلام در مورد جرأت و غرور اهل معصيت و حلم پروردگار نسبت به آنها مى‌فرمايد:«انّ حلم اللّه سبحانه عنك على المعاصى جرّأك و بهلكة نفسك اغراك» [٥].

[١].لام عاقبت جائى به كار مى‌رود كه نتيجۀ قهرى عملكرد او است هرچند آن را نخواهد.مثل لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً، (سوره قصص آِیه ٨)فرعونيان حضرت موسى را از آب گرفتند تا سرانجام،دشمن و باعث اندوه آنان گردد هرچند هدفشان اين نبود ولى نتيجه‌اش چنين بود.

[٢].نهج البلاغه فيض الاسلام،كلمه قصار،٢٥٢.

[٣].براى توضيح بيشتر درباره استدراج،مراجعه كنيد به كتاب بيست گفتار اخلاقى از مرحوم آيت اللّه ايزدى صفحات ٢٣٢ و ٢٨٨ به بعد.

[٤].نهج البلاغه فيض الاسلام،خطبه‌ى ٩٧.

[٥].تحف العقول حكمتها،ص ٣٧٣.