شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١١١ - غرور بالله

كه نفس به آن ميل دارد و موافق خواسته دل است و انگيزۀ اين آرامش خاطر،شبهه و اشتباه‌كارى و خدعه‌اى است كه از شيطان به دل راه پيدا كرده است.)

مطابق اين بيان همين‌كه انسان گناهى را با دلگرمى و اعتقاد به شناختى كه از عفو و حلم و ستاريت خداوند دارد،انجام مى‌دهد،اين همان غرور است و بدتر اينكه از گناه ناراحت نيست،بلكه دلگرم و مطمئن هم مى‌باشد.

غرور بالله

٣-از بيان گذشته در معنى غرور،غرور بالله كه در آيات قرآن كريم ذكر شده است،روشن مى‌شود:

يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ إِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلاٰ تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰاةُ الدُّنْيٰا وَ لاٰ يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُورُ [١]:«اى مردم!وعده خدا حق است؛مبادا زندگى دنيا شما را مغرور كند و مبادا شيطان فريبنده شما را فريب دهد و به كرم خداوند مغرورتان سازد.»

چنانچه ملاحظه مى‌شود برحسب آنچه از اين آيه به دست مى‌آيد،اسباب غرور انسانها،نه تنها دنيا و زر و زيور آن است،بلكه يكى از دامهاى گستردۀ شيطان، در نظر داشتن عفو و كرم خداوند و اعتماد به آن است.

علامه طباطبائى در ذيل آيه مزبور مى‌فرمايد:

«معنى غروره بالله توجيهه انظارهم الى مظاهر حلمه و عفوه»:(معناى غرور شيطان به خدا اين است كه شيطان نظر مردم را متوجه نمونه حلم و عفو پروردگار مى‌سازد.)

«فالمراد بغرور الشّيطان الانسان بالله،اغترار الانسان بما يعامل به اللّه الانسان على غفلته و ظلمه» [٢]:(منظور از اينكه شيطان انسان را به خدا مغرور مى‌سازد،مغرور شدن انسان است به آنچه خداوند در اثر غفلت و ظلم بنده،با او عمل مى‌كند.)يعنى گمان كند

[١].فاطر(٣٥)٥/.

[٢].تفسير الميزان،ج ١٧.