فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٧١ - دوم - تسبيب در جنايت

اين كودك، كودك ما نيست، در اين صورت ادعاء دايه تصديق مى‌شود؛ مگر آنكه بطور جزم و يقين دروغ دايه معلوم گردد، كه در اين صورت بر دايه خون‌بها لازم مى‌شود يا كودكى را كه احتمال دارد كودك مدَّعى‌ است حاضر كند، وهمچنين است اگر دايه مدَّعى‌ شود كودك فوت نموده است.

٥١- اگر دايه كودك زن ديگرى را جهت دايه بودن طفل، اجير كند، و طفل را بدون اذن اهل او به آن دايه بدهد و طفل مفقودالاثر شود ضامن ديه كامله او مى‌باشد.

دوم- تسبيب در جنايت:[١]

منظور از تسبيب، همچنانى كه در بخش «مشتركات مربوط به بخشهاى رفتار حكومتى ولىّ‌امر» صفحه ٦٥ فقره (٢٦)، بيان گرديده- انجام كارى است كه باعث از بين رفتن كسى يا چيزى شود به گونه‌اى كه اگر آن عمل انجام نمى‌شد، تلفى رخ نمى‌داد تسبيب هم تقسيم به عمد، و شبه عمد و خطائى مى‌شود، و تعريف عمد محض در صفحه ٦٠، فقره (٨) و تعريف شبه عمد در صفحه ٦١، فقره (١٠، ٩) و تعريف خطائى محض در صفحه ٦٢، فقره (١١) بيان گرديده‌

٥٢- اگر زنى مرد اجنبى را در خانه شوهرش ببرد و شوهر در آن وقت به خانه آيد و آن مرد را بكشد، اقرب آن است كه خون او هدر است، زيرا قاتل از روى دفاع او را كشته، و بر زن هم ديه او نمى‌باشد.

٥٣- اگر كسى در ملك خود يا ملك مباح، موانعى ايجاد كند مثلًا سنگى قرار دهد يا چاه يا چاله‌اى بكند يا چاقو و ميخى بر زمين بكوبد و اتفاقاً رهگذرى پايش به آن موانع بخورد و مثلًا در چاه بيفتد يا ميخ يا چاقو به دستش فرو رود، او ضامن ديه اين شخص نيست؛ اما اگر يكى از اين كارها يا نظايرشان را در سر راه مسلمانان يا در ملك ديگرى بدون اذن مالكش انجام دهد و باعث آسيب ديگرى شود، از مال خودش ضامن آسيب‌

[١] - ضابطه كلّى در تسبيب آن است: هر آنچه تلفش به علّت غير باشد به گونه اى كه اگر آن نبود از علت تأثير حاصل نمى‌شد.