فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٤٣ - كيفيت استيفاء قصاص اعضاء

باشند و بعد چشم ديگرش را به جنايت كسى در آورده باشد مجنّى‌عليه فقط حقّ دارد يك چشم جانى را به قصاص در آورد.

٢٢٧- اگر كسى چشم نابيناى شخصى را كه چشمش در كاسه سر زنده است ولى ديد ندارد بيرون بياورد چشم بيناى جانى را به قصاص بيرون نمى‌آورند و او بايد ثلث ديه را بپردازد.

٢٢٨- اگر كسى چشم بيناى كسى را از ديد بيندازد و در عين اينكه حدقه چشم در كاسه سر زنده است چيزى را نبيند بايد قصاص شود و مجنّى عليه مى‌تواند به هر وسيله‌اى كه ممكن باشد چشم او را با بودنش در حدقه از ديد بيندازد، در نتيجه اين قصاص بايد به دست اطبّايى حاذق انجام شود؛ و اگر قصاص ممكن نباشد قصاص ساقط مى‌شود و بايد ديه بپردازد.

٢٢٩- چشم سالم در مقابل چشم عمشاء[١] و حولاء[٢] و خفشاء[٣] و عشياء[٤] و جهراء[٥] قصاص مى‌شود يعنى اگر جانى چشم كسى را كه به يكى از اين عيب‌ها معيوب است درآورده چشم سالمش را در مى‌آورند.

٢٣٠- براى موى سر و ابرو و صورت و مژگان و امثال اينها جانى قصاص مى‌شود.

٢٣١- قصاص در پلك مژه‌دار چشم، با رعايت تساوى محل ثابت است يعنى جانى بر هر پلكى جنايت وارد كند، چپ باشد يا راست بالا باشد يا پايين، پلك همانند و برابر آن قصاص مى‌شود؛ اما ثبوت قصاص در پلك بدون مژه بعيد است و جانى بايد ديه بپردازد.

٢٣٢- در قصاص بينى بين افراد صغير و كبير و بين سالم و معيوب، شامّه‌دار و بى‌شامّه و نيز بينى با استخوان برآمده يا فرو رفته فرقى نيست؛ لكن ظاهراً بينى صحيح و سالم به جاى بينى لس و بى‌حس قصاص نمى‌شود و نيز اگر مقدارى از بينى قطع شده باشد در قصاص به همان ميزان از بينى جانى قطع مى‌شود، و در نرمه بينى مقدارى كه جانى قطع‌

[١] - چشم كم ديد و اشك ريز.

[٢] - چشم دوبين.

[٣] - چشمى كه شب مى‌بيند ولى روز كور است.

[٤] - چشم شب كور.

[٥] - چشمى كه در سايه مى‌بيند و در آفتاب نمى‌بيند.