فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٤١ - كيفيت استيفاء قصاص اعضاء

باشد او نيز مى‌تواند همه پوست و گوشت سر جانى را بكند؛ لكن بايد غرامت مقدارى را كه بيشتر كنده به او بدهد، و اگر سر مجنّى عليه بزرگتر باشد نبايد بيش از مقدار مساحتى كه جانى از سر او پوست و گوشت كنده پوست و گوشت سر جانى را بكند، و اگر جانى سر او را شكسته و به استخوان رسانده باشد مجنّى عليه مى‌تواند از او ديه موضحه‌[١] را بگيرد و اگر خواست مى‌تواند هم در موضحه و هم در بقيّه صور قصاص كند.

٢١٩- در قصاص گرفتن از اعضاء غير آنچه گذشت هر عضوى كه چپ و راست دارد- چون دو چشم و دو گوش و دو بيضه و دو سوراخ بينى و امثال آن- بايد رعايت مساوات را با عضو مجنّى عليه نمود، اگر از او عضو سمت چپ آسيب ديده نمى‌تواند از عضو سمت راست جانى قصاص بگيرد، بنابر اين اگر جانى چشم راست او را درآورده او نمى‌تواند چشم چپ جانى را درآورد، و همچنين اعضاء ديگر و هر عضوى كه بالا و پايين دارد در قصاص آن نيز رعايت مساوات واجب است نظير پلك بالا و پايين و لب بالا و پايين، پس گوش سمت راست در قصاص از گوش سمت راست و گوش سمت چپ از گوش سمت چپ قطع مى‌شود.

٢٢٠- در قصاص از گوش فرقى بين كوچك و بزرگى گوش نيست، همچنانكه فرقى بين گوش سالم و سوراخ شده- اگر سوراخش متعارف باشد- و نيز گوش انسان بزرگسال و خردسال و گوش شنوا و ناشنوا و لاغر و گوشتين نيست؛ و بعيد نيست گوش سالم در قصاص از قطع گوش شكافته قطع شود، و نيز گوش سوراخ نشده در قصاص از گوش سوراخ شده به سوراخ غير متعارف به كلّى قطع شود آنگاه ديه شكاف سوراخ را به او ردّ كنند، اين در قصاص از گوشى بود كه تمامش را قطع كرده باشند، در جايى هم كه جانى قسمتى از گوش كسى را قطع كند آن كس مى‌تواند قصاص كند.

٢٢١- اگر جانى گوش كسى را قطع كند و او گوش خود را با عمل جراحى بچسباند ظاهراً قصاص ساقط نمى‌شود، و اگر قصاص كند و جانى نيز گوش خود را بچسباند به‌

[١] - زخمى كه به استخوان برسد.