مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤٩ - آشنایی با قرآن (١٣)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٥٤٩
آشنایی با قرآن (١٣) / تفسیر سوره بلـد
تفسیر سوره بلـد
بسم الله الرحمن الرحیم
لا اُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ. وَ أنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ. وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ. لَقَدْ خَلَقْنَا الاْنْسانَ فی کبَدٍ. أیحْسَبُ أنْ لَنْ یقْدِرَ عَلَیهِ أحَدٌ. یقولُ أهْلَکتُ مالا لُبَدآ. أیحْسَبُ أنْ لَمْ یرَهُ أحَدٌ. ألَمْنَجْعَلْ لَهُ عَینَینِ. وَ لِسانآ وَ شَفَتَینِ. وَ هَدَیناهُ النَّجْدَینِ[١] .
سوره مبارکه بلد است که از سور کوچک قرآن و از سور مکیه است. در جزء بیست و نهم سوره دیگری داشتیم به نام سوره «قیامت» که با «لااُقْسِمُ» شروع میشد و این دومین سورهای است که با «لااُقْسِمُ» شروع میشود. لا اُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ سوگند یاد نمیکنم به این شهر. قبلا عرض کردهایم[٢] که گاهی قسم خوردنها و سوگند یاد کردنها ضمنی و کنایی است. انسان گاهی در مورد چیزی که شایسته سوگند خوردن است مثلا میگوید: به جان پسرم سوگند یاد نمیکنم؛ یعنی جای سوگند هست و اگر مقتضی باشد سوگند میخورم. به هر حال اینجا تلویحا نوعی سوگند خوردن است. لا اُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ سوگند یاد نمیکنم به این شهر. وَ أنْـتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ. و حال آنکه تو مقیم هستی به این شهر. گفتیم که این «سوگند یاد
[١] . بلد / ١ ـ ١٠.
[٢] . در اول سوره قیامت و وسط سوره تكویر كه میفرماید: فَلا اُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ.