مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٠ - آشنایی با قرآن (١٢)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٣٦٠
این شکلی که الآن من طرح کردم به حضرت رسول نسبت دهیم، خلافی را به حضرت نسبت ندادهایم، بلکه ترک اولایی را نسبت دادهایم.
عتابهای قرآن نسبت به پیغمبر اکرم
در قرآن، عتاب نسبت به پیغمبر زیاد داریم و قرآن مکرّر پیغمبر را مورد عتاب قرار میدهد. در سوره تحریم خواندیم: یا اَیهَا النَّبِی لِمَ تُحَرِّمُ ما اَحَلَّ اللهُ لَک تَبْتَغی مَرْضاتَ اَزْواجِک.[١] ای پیامبر چرا آن چیزی را که خدا بر تو حلال کرده، حرام کردی؟! به خاطر این که زنهای تو روی تو فشار آورده بودند و تو میخواستی دل اینها را به دست آوری[٢] .
این است که عایشه حرف خوبی دارد. او در مورد یک قسمت از آیات سوره احزاب میگوید : این آیات دلیل بر این است که قرآن از ناحیه خدا بر پیغمبر نازل شده. اگر کتابی از ناحیه خود شخص باشد، محال است چیزهایی که جنبه عتاب و خطاب و ملامت خودش را دارد، در کتاب خود بیاورد. فرنگیها هم یکی از حرفهایی که میزنند همین است و این حرف را برخی از مستشرقین از جمله گلدزیهر در کتابهای متعدد خود آوردهاند. این نکته یکی از چیزهایی است که فرنگیها را نسبت به قرآن مذعن کرده و اظهار خوشبینی میکنند. راجع به پیغمبر میگویند: این مرد در گفتههای خودش صادق بود. گرچه عدهای از اینها وحی را به طور کلی قبول ندارند چون اساسا خدا را قبول ندارند، ولی پیغمبر را به صداقت قبول دارند. میگویند ـالعیاذبالله ـ این که او میگفت بر من وحی نازل میشود، برخی حالات روحی برایش پیدا میشد که او خودش خیال میکرد از یک مبدأ ماورایی است، ولی ما مبدأ ماورایی را قبول نداریم.
این عتابها نشانه صداقت پیغمبر است. اگر او یک آدمی بود که ـالعیاذبالله ـ قرآن را از ناحیه خودش آورده بود، هیچ وقت خودش را اینچنین شدید مورد عتاب قرار نمیداد. و از این عتابها زیاد داریم. در یکی از جهادها عدهای از منافقین آمدند و اجازه خواستند که ]شرکت نکنند.[ یکی آمد عذر خواست که مثلا بچهام مریض است، اجازه بدهید من نیایم؛ پیغمبر اجازه داد. دیگری آمد عذر خواست، باز پیغمبر اجازه داد. دیگری آمد... آیه آمد: عَفَا اللهُ عَنْک لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ[٣] . خدا از تو بگذرد، چرا به اینها اجازه دادی؟! تعبیر را ببینید: عَفَا اللهُ عَنْک لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ. اینها همه، کمال صداقت قرآن و کمال صداقت پیغمبر را نشان میدهد.
[١] . تحریم / ١.
[٢] . ظاهرا پیغمبر اكرم عسلی خورده بود، همسرانش گفتند كه زنبور عسل از فلان گیاه خورده و این عسل بوی آنرا میدهد. پیغمبر فرمود: من دیگر عسل نخواهم خورد. قرآن ملامتش میكند و میگوید: چرا چنین میگویی؟!
[٣] . توبه / ٤٣.