مکرر این مطلب را شنیده‌اید، در آیات سوره مبارکه مزّمّل هم خواندیم: وَ ذَرْنی وَ الْمُکذِّبینَ اُولِی النَّعْمَةِ وَمَهِّلْهُمْ قَلیلا[١] مرا بگذار با این منکران صاحب نعمت، که گفتیم قرآن می‌خواهد بگوید

که دلیل انکار و مخالفت اینها با تو یک دلیل فکری و روحی و عقلی نیست بلکه یک دلیل منفعتی و اقتصادی است؛ اینها این دعوت را بر زیان منافع خودشان می‌بینند. این مطلب از قرآن کاملا مشهود است، که یک آیه‌اش این بود؛ حالا آیه‌ای که در اینجا می‌خوانیم.

یکی از رؤسای مکه که از یک نظر از تمام مردم مکه به اصطلاح گردن‌کلفت‌تر شمرده می‌شد ولیدبن مُغَیره مخزومی (از بنی مخزوم) بود. قریش یک قبیله بزرگ بود که به چند قبیله کوچک منشعب می‌شد و این قبیله‌های کوچک هم زیاد بودند، باز در میان قبیله‌های کوچک بعضی اهمیت بیشتری داشتند. بنی مخزوم از آنها بودند، بنی عبد شمس که بنی‌امیه یکی از شاخه‌های آن هستند از آنها بودند، بنی هاشم هم از آنها بودند. بنی هاشم ـ که رسول اکرم از بنی هاشم است ـ این تفاوت را با غیر بنی هاشم داشت که به عنوان مردمان سید و بزرگوار قریش شناخته می‌شدند یعنی به عنوان شریفی و آقایی شناخته می‌شدند، متمکن و ثروتمند نبودند ولی مردم مکه برای آنها یک نوع احترام معنوی قائل بودند. جناب عبدالمطّلب (جدّ رسول اکرم) مرد ثروتمندی نبود، از این جهت خیلی عادی بود ولی در عین حال سید قریش شمرده می‌شد. یا ابوطالب (پدر حضرت امیر) در مدت زمانی مرد فقیری بود ولی در عین اینکه مرد فقیری بود مورد احترام بود. اما بعضی دیگر به دلایل اقتصادی و بنیه مالی خیلی اهمیت داشتند که بنی‌امیه معمولا این‌طور بودند و در بنی مخزوم هم عده‌ای این گونه بودند.

ولید بن مغیره مخزومی پدر خالد ولید[٢] چنین بود. او یک آدمی بود که اولا ثروت فراوانی داشت. ده نفر به اصطلاح عامل سرمایه‌داری داشت از غلامهایی که خریده بود که این غلامها خودشان در مکه از هر آقایی آقاتر بودند، هرکدام اینها دارای یک قِنطار[٣] سرمایه بودند. او در

[١] . مزّمّل / ١١.

[٢] . اسم خالد ولید را خیلی شنیده‌اید، آن سردار معروف در دوره اسلام كه تا سال ششم هفتم هجرت در زمرهكافران بود و بعد مسلمان شد. البته یك سرباز خیلی فوق‌العاده است بلكه فرمانده خیلی فوق‌العاده‌ای استیعنی در فرماندهی نبوغ دارد و او در جنگهایی كه بعدها در زمان خلفا مسلمین با ایران و روم كردند، مدتی درجنگ با ایران و مدتی در جنگ با روم فرمانده بود. فرمانده لایقی بود و خیلی از موفقیتها مرهون لیاقتفرماندهی خالد بود. پدر او مردی است به نام ولیدبن مغیره مخزومی. خالد و ابوجهل پسرعمو هستند. ولیدبنمغیره عموی ابوجهل هم ضمنآ هست. ابوجهل را می‌گفتند ابوجهل بن هشام بن مغیره مخزومی، و خالد رامی‌گفتند خالد بن ولید بن مغیره مخزومی.

[٣] . آن وقتها برای ذخیره پول، بانك و مانند آن كه نبوده؛ آنهایی كه پول خیلی زیاد داشتند در یك مخزنهایی قرارمی‌دادند. در عرب معمول بوده كه پوست گاو را می‌كندند داخلش طلا و اشرفی و مانند آن می‌ریختند. اینمخزنها را «قنطار» می‌گفتند.