مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٢٩ - آشنایی با قرآن (١٣)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٦٢٩
یک نفر دیگر است گفته شده، ما خیال میکنیم وزیر یعنی کسی که پشت سر شخص حرکت کند، در حالی که اصل لغت «وزیر» یعنی کمک؛ یعنی کسی که در برداشتن یک بار خیلی سنگین به دیگری کمک میکند. شما هم اگر در کار خودتان، مثلا در شرکتتان، یک نفر بیاورید برای کمک که مقداری سنگینی کار را از دوش شما بردارد و متحمل شود، برای خودتان وزیر گرفتهاید. به این معناست که پیغمبراکرم علی (ع) را وزیر خودش نامید. پیغمبر هرگز خودش را «مَلِک» ننامید و از این کار ابا داشت؛ همین طور موسی.
پس کلمه «وزیر» ردیف کلمه «مَلِک» نیست که در مقابل هر وزیری یک ملک لازم باشد. پیغمبر هم علی را برای خودش وزیر نامید؛ یعنی خواست بگوید که علی در تحمل این بار سنگین کمک من بوده است. «عَلِی وَزیری وَ وَصِیی و...» که پیغمبراکرم درباره او فرمود به همین معناست. «وزیر» از ماده «وزر» است و «وزر» یعنی بار سنگین. وزیر من آن کسی است که در برداشتن این بار سنگین به من کمک کند.
کلمه «وزر» که اصلش به معنای بار سنگین است، در مورد گناه هم به کار برده میشود به اعتبار اینکه هر گناهی برای انسان یک بار سنگین است. مکرر گفتهایم که خاصیت گناه این است که روح انسان را سنگین میکند، یعنی نیرو را از انسان میگیرد و انسان به حالت آدمی در میآید که وقتی راه میرود باری هم در کولهبار خودش دارد. بر عکس طاعت که به انسان نیرو میدهد : وَ اسْتَعینوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلوةِ وَ إنَّها لَکبیرَةٌ إلّا عَلَی الْخاشِعینَ[١] . خاصیت کار نیک نیرو دادن است.
انسان وقتی کار نیک میکند مثل این است که خوب تغذیه شده باشد و آمپولهای مقوّی به او زده باشند، و وقتی گناه میکند مثل این است که باری در کولهبارش گذاشتهاند که همان راه رفتن عادی را برایش دشوار کرده.
پس اگر به گناه میگویند «وزر» به اعتبار این است که بارِ سنگین است، نه اینکه وزر همیشه یعنی گناه. پس «وزر» یعنی بار سنگین که در مورد گناه هم به کار برده میشود.
اینجا میفرماید: وَ وَضَعْنا عَنْک وِزْرَک و فرو نهادیم از دوش تو این بار سنگین را. کدام بار سنگین را؟ بار سنگین رسالت، همان بار سنگینی که به عهده موسی بود. رسالت، دعوت مردم و هدایت مردم است و اگر کسی واقعا بخواهد مردم را هدایت کند کاری از این مشکلتر و سنگینتر نیست.
[١] . بقره / ٤٥.