مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦١٢ - آشنایی با قرآن (١٣)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٦١٢
شما را میبیند رنج میکشد. پس اینجا قرآن نشان میدهد که رنج پیغمبر از چه چیزی است. حَریصٌ عَلَیکمْ درباره شما حرص دارد. تعبیر عجیبی است. آدمی که حرص مال دنیا پیدا میکند، غیر از پول هیچ چیز دیگری نمیشناسد. قرآن میگوید: این پیغمبر برای هدایت شما حرص میورزد؛ یعنی تمام آرزوهایش در نجات دادن شما تجسم پیدا کرده. بِالْمُؤْمِنینَ رَؤوفٌ رَحیمٌ نسبت به مؤمنان مهربان است، مترحّم است، رحمت دارد.
این آیات نشان میدهد که پیغمبر از چه چیزی خشنود میشود و از چه چیزی ناخشنود. پس این وعده که میگوید: «ای پیغمبر! خدا آنقدر به تو بدهد که خشنود شوی» به این معناست که خدا آنقدر تو را وسیله هدایت و نجات مردم در دنیا قرار خواهد داد (و همان عین وسیله شفاعت واقع شدن در آخرت است) که تو به آرزویت برسی.
امیدوار کنندهترین آیه قرآن
در حدیث وارد شده است که أرجی آیةٍ من آیات القرآن این آیه است. راجع به اینکه کدام آیه از آیات قرآن بیشتر امیدوار کننده است، بعضی گفتهاند این آیه است: قُلْ یا عِبادِی الَّذینَ أسْرَفوا عَلی أنْفُسِهِمْ لاتَقْنَطوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ إنَّ اللهَ یغْفِرُ الذُّنوبَ جَمیعآ إنَّهُ هُوَ الْغَفورُ الرَّحیمُ[١] .
در حدیث آمده است که أرجی آیه قرآن همین آیه است (یعنی آیه: وَ لَسَوْفَ یعْطیک رَبُّک فَتَرْضی) که خدا به پیغمبر فرموده: آنقدر تو را وسیله برای شفاعت قرار میدهیم (گفتیم همان وسیله هدایت واقع شدن است) که تو دیگر خوشحال و خشنود شوی[٢] .
ادامه آیات
تا اینجا وعده نسبت به آینده بود که مطمئن باش، بعد یکمرتبه عطف به گذشته میکند و تذکر میدهد: ألَمْ یجِدْک یتیمآ فَآوی. این یک نوع تذکر به گذشته است. اول فرمود: خدا تو را رها نکرده است و دست عنایت او ]بر سر تو [هست و اگر هم وحی مدتی منقطع شده این یک مجالْ دادنی است به تو و روح تو، نه بازگرفتن عنایت. حال به یادش میآورد و میگوید: به گذشتهات نگاه کن چگونه همیشه دست عنایت الهی تو را اداره کرده و چگونه لطفش شامل حال تو بوده است. اول میفرماید: ألَمْیجِدْک یتیمآ فَآوی آیا یک یتیم بیمأوی و بیپناهی نبودی و خدا تو را مأوی داد؟!
[١] . زمر / ٥٣ .
[٢] . سؤال : آیا شفاعت فقط برای افراد مؤمن است؟استاد : شفاعت برای هر كسی است كه هدایت شده است. البته شفاعت دو نوع است كه ما در كتاب عدل الهیذكر كردهایم: شفاعت مغفرت و شفاعت هدایت.