مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٧ - آشنایی با قرآن (١٣)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٥٣٧
هستیم؛ از دنیای ما پیداست که آخرتمان چیست.
گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه به آب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد
ما از اوّلی که به این دنیا آمدیم روی پیشانیمان شقاوت و بدبختی نوشته شده بود والّا خدا ما را این طور فقیر نمیکرد».
قرآن میگوید: نه این خدازدگی است و نه آن خدادادگی به معنی خدا گرامی داشتن است. برای انسان همه اینها پیش میآید، گاهی فقر پیش میآید و گاهی غنا، گاهی احترام پیش میآید و گاهی بیاحترامی. انسان باید بداند که هیچ کدام از اینها فی حد ذاته نه دلیل کرامت الهی است و نه دلیل اهانت الهی. پس انسان باید کوشش کند تا از عهده امتحان برآید.
آنوقت افرادی که این طور فساد میکنند (فَأکثَروا فیهَا الْفَسادَ) کسانی هستند که این تصاحب نعمتها را دلیل بر یک نوع کرامت و شرافت ذاتی خودشان قرار میدهند. در آیات بعد قرآن میگوید: روزی خواهد آمد که تو خواهی فهمید که اینها دلیل بر هیچ چیز نیست، پس امروز بیدار باش.
فَأمَّا الاْنْسانُ إذا مَا ابْتَلیهُ رَبُّهُ فَأکرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیقولُ رَبّی أکرَمَنِ. انسان آنگاه که پروردگارش او را مورد ابتلا قرار میدهد پس او را اکرام میکند به مال (که یک اکرام ابتدایی و ظاهری است و نتیجه این ابتلا بستگی به عکسالعمل او دارد) و نعمت خودش را به او میدهد، میگوید: بله، پروردگار من مرا مکرَّم داشته است و من پیش او شرافتی دارم که دیگران ندارند. خلاصه همه چیز را با پول و مقام و امور مادی دنیا حساب میکند.
وَ أمّا إذا مَا ابْتَلیهُ فَقَدَرَ عَلَیهِ رِزْقَهُ فَیقولُ رَبّی أهانَنِ بار دیگر که خدا او را مورد امتحان و آزمایش قرار میدهد و روزیاش را بر او تنگ میگیرد میگوید: «ما دیگر خدا زده هستیم». اینها خدازدگی نیست. خدازدگی چیست؟ آن چیزهایی که از اعمال خودتان ناشی میشود: کلّا بَلْ لاتُکرِمونَ الْیتیمَ. وَ لا تَحاضّونَ عَلی طَعامِ الْمِسْکینِ. اینها بدبختی است، که ان شاء الله در جلسه بعد توضیح میدهیم. و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین.