می‌دهد. روی همین حساب هم بود که می‌گفتند: بچه به پدر تعلق دارد نه به مادر، چون هر گیاهی به صاحب بذر تعلق دارد نه به صاحب زمین[١] . مخصوصا در جاهلیت در مورد مرد و زن چنین عقیده‌ای بود. و لهذا نوه‌های پسری را نوه خودشان می‌دانستند و نوه‌های دختری را نوه پدر دامادشان. این شعر از شعرهای جاهلیت است :

بَنونا بَنو اَبْنائِنا وَ بَناتُنا بَنوهُنَّ اَبْناءُ الرِّجالِ الاَْباعِدِ

می‌گوید: اولاد ما همان اولادی است که از نسل پسران ما به وجود آمده باشند، اما اولاد دختران ما، اولاد ما نیستند بلکه اولاد پدرِ داماد ما هستند. خلاصه اینها می‌گفتند زن نقشی در ایجاد فرزند ندارد جز نقش یک زمین و او فقط فرزند دیگری را پرورش می‌دهد[٢] .

مسئله فرزندی حسنین (ع) نسبت به رسول خدا

روی همین تفکر بود که در صدر اسلام عده‌ای از خلفا و کسانی که در دستگاه خلافت بودند و علمایی که به اینها وابسته بودند می‌گفتند: حسن و حسین اولاد پیغمبر نیستند بلکه اولاد علی و ابوطالب‌اند. این عقیده درباره حسنین، روی منطق قرآن با بیانهای مختلفی رد شده. یک بیان، بیانی است که ائمه به اصحاب یاد داده بودند و آن اینکه قرآن می‌فرماید: وَ مِنْ ذُرِّیتِهِ داودَ وَ سُلَیمانَ وَ اَیوبَ وَ یوسُفَ وَ موسی وَ هارونَ وَ کذلِک نَجْزِی الْ مُحْسِنینَ. وَ زَکرِیا وَ یحْیی وَ عیسی وَ اِلْیاسَ کلٌّ مِنَ الصّالِحینَ[٣] . در اینجا قرآن عیسی را از ذریه ابراهیم ذکر کرده. ائمه می‌گفتند: از اینها بپرسید عیسی را که قرآن از اولاد ابراهیم می‌شمرد، از کجا منتسب به ابراهیم است؟ عیسی که پدر بشری نداشته و چون فرزند مریم بود و مریم از ذریه ابراهیم بود خدای متعال او را فرزند ابراهیم شمرده. پس منطق قرآن غیر از منطق جاهلیت شماست[٤] .

علاوه بر این امروز از نظر علمی این مسئله مسلّم شده است که در مورد فرزند این گونه نیست که پدر صاحب بذر باشد و مادر فقط زمینه باشد؛ بلکه ثابت شده است که آن هسته اوّلی که بچه از آن پیدا می‌شود از یکی از سلولهای زیادی که در نطفه مرد است و سلولی که در رحم زن