مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٤ - آشنایی با قرآن (١٢)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٣٨٤
شأنی و شغلی و گرفتاریی دارد که او را از همه چیز بینیاز میکند. یعنی در آن روز آنقدر انسان به خودش گرفتار است که توجهی به غیر نمیکند، بلکه از غیر خودش ـ هرکه میخواهد باشد ـ فرار میکند. در همین جاست که مردم دو دسته میشوند[١] . میفرماید: وُجوهٌ یوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ. چهرهها را که نگاه کنید، دوگونه چهره میبینید: چهرههایی باز، شکفته، مثل صبحِ روشن، متلألئ. ضاحِکةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ خندان، مستبشر. (مستبشر کسی را میگویند که بشارت گرفته، کسی که یک بشارت بسیار بزرگ به او رسیده.)
وَ وُجوهٌ یوْمَئِذٍ عَلَیها غَبَرَةٌ و چهرههایی در آن روز بر آنها غبار نشسته، غبار غم و اندوه و ناراحتی. تَرْهَقُها قَتَرَةٌ کدورت و عبوسی بر آن چهرهها مسلط شده. اُولئِک هُمُ الْکفَرَةُ الْفَجَرَةُ. در این آیه راجع به دسته دوم[٢] دو مطلب میفرماید. مطلب اول «کفره»[٣] است، یعنی کسانی که حقیقت بر آنها عرضه شده و آن را پوشاندهاند، آنهایی که قدر انبیا را ندانسته و آنان را نپذیرفتهاند. و مطلب دوم «فجره» است، یعنی آنهایی که در عمل، دنبال فسق و فجور رفتهاند. میفرماید : چهرههایی که در آنها ذرهای خوشحالی و بشارت و خنده و روشنایی نخواهید دید چهره کافران فاجر است. و صلّی الله علی محمّد و آله الطاهرین.
باسمک العظیم الاعظم الاعزّ الاجلّ الاکرم یا الله...
پروردگارا دلهای ما به نور ایمان منوّر بگردان.
پروردگارا به ما توفیق عنایت بفرما که مراقب تغذیههای جسمی و روحی خودمان بوده باشیم.
پروردگارا ما را از همه لغزشها مصون و محفوظ بدار، ما را از شرّ نفس خودمان محفوظ بدار، نیتهای ما را خالص بفرما، اموات ما مشمول عنایت و مغفرت خودت قرار بده.
[١] . البته برای این مسئله نمیتوان نمونه دنیایی پیدا كرد، ولی اگر اصرار داشته باشیم كه مطلب را با مثال تقریبكنیم میتوان مثال زد به جوانهایی كه در كنكور دانشگاه شركت میكنند. چقدر اینها اضطراب دارند تا موقعی كهنتیجه اعلام شود! تا قبل از این كه روزنامه اعلام نتایج به دستشان برسد سراغ هركدامشان كه بروی حوصله هیچ چیزی را ندارند و فقط انتظار میكشند. روزنامه كه میآید، میریزند به طرف روزنامه فروشیها. وقتی كهبرمیگردند، چهرهها همه چیز را نشان میدهد. چهرههایی شاد است و خندان، میخواهد زود خودش را بهخانه برساند تا خبر خوشحالی را بدهد، و چهرههایی برعكس، گرفته و عبوس و غمگین. [این مثالی برایتقریب این مطلب است] ولی این كجا و آن كجا! اینجا مسئله ورود به دانشگاه مطرح است كه مسئله مهمینیست؛ چون اگر امسال نشد امید به سال دیگر دارد، اگر این دانشگاه نشد میتواند به دانشگاه دیگری برود واصلا اگر نتوانست وارد دانشگاه بشود میتواند كار و شغل دیگری داشته باشد. ولی آنجا مسئله ابدیت مطرحاست.
[٢] . راجع به این كه دسته اول چه كسانی هستند چیزی نمیگوید؛ چون معلوم است آنها چه كسانی هستند.
[٣] . یعنی كافرها.