اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٦٧ - كلام امام خمينى رحمه الله

يا نه؟ در اين صورت استصحاب عدم حرمت را جارى مى‌كنيم. اين مطلب را مرحوم آخوند در بحث مقدّمه واجب مطرح كرده‌اند [١] كه در ما نحن فيه نيز پياده مى‌شود و نتيجه‌اش اين مى‌شود كه در صورت شك در وجود ملازمه عقليه بين حرمت و فساد، نمى‌توانيم استصحاب عدم وجود ملازمه را جارى كنيم.

كلام امام خمينى رحمه الله‌

قبل از بيان كلام امام خمينى رحمه الله لازم است به‌ مقدّمه‌ ذيل توجه شود: مرحوم آخوند در عين اينكه استصحاب عدم ملازمه را در اينجا نمى‌پذيرد، در بحث عام و خاص در مورد شكّ در قرشيّه بودن مرئه‌ [٢] و عدم قرشيّه بودن او، [٣] قائل به جريان استصحاب عدم قرشيّت مرئه شده است. به اين بيان كه اين مرئه قبل از اينكه نطفه او منعقد شود، قرشيّه نبوده است و الآن كه متولّد شده شك مى‌كنيم آيا اتصاف به قرشيّت دارد يا نه؟ پس استصحاب عدم قرشيّت را جارى مى‌كنيم. [٤] در اينجا دو سؤال‌ مطرح است: ١- چرا مرحوم آخوند در بحث مقدّمه واجب، استصحاب عدم ملازمه را نپذيرفت ولى در بحث عام و خاص، قائل به جريان استصحاب عدم قرشيّت مرئه شد؟ ٢- آيا در صورت شك در قرشيّت و عدم قرشيّت مرئه، استصحاب عدم قرشيّت جارى مى‌شود؟ پاسخ سؤال اوّل: در مسأله ملازمه، شك ما به ازل برمى‌گردد. مى‌خواهيم ببينيم آيا عقل از ازل حاكم به وجود ملازمه بين وجوب ذى المقدّمه و وجوب مقدّمه بوده است يا نه؟ و در

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ١٩٩

[٢]- تا اينكه بتواند تا سن شصت سالگى حيض شود.

[٣]- تا اينكه حد اكثر تا پنجاه سالگى بتواند حيض شود.

[٤]- كفاية الاصول، ج ١، ص ٣٤٦