اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٤٣ - مقدّمه هفتم معناى «فساد» چيست؟

ما ناچار بوديم عبادت را معنا كنيم ولى اكنون كه دليلى بر اين مطلب نداريم، نيازى به مطرح كردن معناى عبادت نمى‌بينيم. ما در ارتباط با عنوان محلّ نزاع بحث داريم.

البته چون مقرِّبيت، منافات با مبغوضيّت دارد، ناچاريم خصوصيتى را در مورد محلّ نزاع قائل شويم كه پيرامون آن بحث خواهيم كرد.

اشكال بر كلام امام خمينى رحمه الله‌

ظاهراً ايشان مى‌خواهند صوم را ملحق به صلاة كنند، نه ملحق به زكات. در حالى كه صائم بودن به معناى ترك مفطرات است و ترك، امرى عدمى و قلبى است و امر عدمى قلبى- كه معلوم و مشهود نيست- نمى‌تواند عنوان عبادت و پرستش پيدا كند، هرچند توأم با قصد قربت باشد و به نيت صوم تحقق پيدا كند. و اگر قرار باشد صوم از دايره عبادات خارج شده و فقط به عنوان يك واجب قربى مطرح باشد قطعاً فقهاء با آن مخالفت خواهند كرد. ولى اساس بحث همان چيزى است كه ما- در ضمن تحقيق بحث- مطرح كرده و گفتيم: وقتى بحث ما معاملات را شامل مى‌شود، در مقابل معاملات هر چيزى كه بتواند اتصاف به صحّت و فساد پيدا كند، در بحث ما داخل خواهد بود و نيازى به مطرح كردن عنوان عبادت و معنا كردن آن نداريم.

مقدّمه هفتم: معناى «فساد» چيست؟

مرحوم آخوند در اينجا بحث مفصّلى در ارتباط با صحّت و فساد ارائه كرده‌اند كه مختصرى از آن را در بحث صحيح و اعم نيز مطرح كردند. [١]

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ٣٥