اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٩ - مقدّمه اوّل آيا مسأله ضدّ، يك مسأله اصولى است؟

جلد پنجم‌

[ادامه مقصد اول: اوامر]

[ادامه صيغه امر]

بحث ضدّ

مقدّمات بحث‌

قبل از ورود به بحث ضدّ، لازم است مقدّماتى را مطرح كنيم:

مقدّمه اوّل: آيا مسأله ضدّ، يك مسأله اصولى است؟

مرحوم نائينى مى‌فرمايد: مسئله ضدّ، يك مسأله اصولى است و اين گونه نيست كه به صورت استطرادى در علم اصول بحث شده باشد، زيرا ضابطه مسأله اصولى اين است كه نتيجه آن بتواند در طريق استنباط حكم فرعى واقع شود و اگر ما قائل شويم كه «امر به شى‌ء مقتضى نهى از ضد است»، چنانچه ازاله- كه يك واجب اهمّ است- مأمور به واقع شود، صلاة- كه يك واجب مهمّ است- در مقام مزاحمت با ازاله، حرام خواهد شد و اين خود يك حكم فرعى كلّى است كه مجتهد به‌همين‌صورت در رساله خود مطرح مى‌كند كه «صلاة، با آن‌همه اهميتى كه دارد و عمود دين است، چنانچه در مقام مزاحمت با يك واجب اهمّ قرار بگيرد، حكم به حرمت آن مى‌شود»