اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٩١ - احتمال اوّل مكلّف در واجب كفائى، مجموع مكلّفين- من حيث المجموع- مى باشند،

حقيقت واجب كفائى چيست؟

هر تكليفى متقوّم به سه جهت است: ١- مولاى تكليف‌كننده، ٢- مكلّف كه تكليف بر او متوجه شده است ٣- مكلّف به، كه همان عمل متعلّق تكليف است، مثلًا در «أقيموا الصلاة» تكليف از ناحيه شارع است و به همه مكلّفين تعلّق گرفته و مكلّف به آن‌هم عبارت از صلاة است. اين سه جهت در ارتباط با واجب عينى روشن است. در ارتباط با واجب كفائى هم دو جهت «تكليف‌كننده» و «مكلّف به» روشن است. مثلًا در مورد صلاة بر ميّت، مكلّف به عبارت از «صلاة بر ميّت» و تكليف‌كننده «خداوند» است. آنچه مورد بحث واقع شده اين است كه در واجب كفائى، «مكلَّف كيست؟ [١]

آيا مكلّف در واجب كفائى كيست؟

در اين زمينه چند احتمال وجود دارد:

احتمال اوّل: مكلّف در واجب كفائى، مجموع مكلّفين- من حيث المجموع- مى‌باشند،

به خلاف واجب عينى كه در آن يكايك مكلّفين- يعنى جميع آنان- مكلّف مى‌باشند.

[١]- همان‌طور كه در واجب تخييرى اشكال از ناحيه «مكلّف به» بود و مولاى تكليف‌كننده و مكلَّف مشخص بودند.