تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٧١ - ٣ - آيا پرستش بتها و خدايان با اعتقاد به خداى يگانه سازگار است ؟

« رهم بن زيد الاوسى » بدين نحو سوگند مى خورد :

انى و رب العزى السعيدة وا لله الذى دون بيته سرف (
من سوگند مى خورم به خداى عزاى خوشبخت و خدايى كه پيرامون بيتش ازدحام و غوغا است ) قبيله خولان بتى بنام عميانس داشته است كه چار پايان و محصولات زراعتى خود را ميان خدا و عميانس تقسيم مى كردند . [١] و نيز در نامه‌اى كه ابو سفيان از روى تهديد به پيامبر اسلام نوشته است تبرك به نام خدا و سوگند به بتها بچشم مى خورد . نامه بدين ترتيب شروع مى شود : - « باسمك اللَّهم ، فانى احلف باللات و العزى و اساف و نائله و هبل لقد سرت اليك فى جمعنا و انا نريد ان لا نعود اليك ابدا حتى نستأصلكم . . . » [٢] به نام تو اى الله ، من به لات و عزى و اساف و نائله و هبل سوگند مى خورم كه با گروه خود بطرف تو حركت كردم و ما نمى خواهيم از سوى تو هرگز بر گرديم تا اين كه شما را ريشه كن كنيم ) .
ج - چنان كه در آيات شريفه قرآن مجيد آمده است . اعراب بتها را به عنوان شفيع و وسيلهء تقرب به خدا مى پرستيدند مانند - « وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله ما لا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ الله قُلْ أَ تُنَبِّئُونَ الله بِما لا يَعْلَمُ فِي اَلسَّمواتِ وَلا فِي اَلأَرْضِ سُبْحانَه وَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ ١٠ : ١٨ » [٣] ( و آنان در مقابل خدا چيزهايى را مى پرستند كه نه به آنان ضررى مى رسانند و نه سودى به آنها مى دهند و مى گويند اين بتها شفاعتگران ما در نزد خدا هستند به آنان

[١] الاصنام ، كلبى ، ص ٤٤ . .
[٢] الوثائق السياسية ، دكتر محمد حميد الله ، ص ٢٦ و ٢٧ ، نقل از المغازى ، واقدى - النزاع و التخاصم بين بنى امية و بني هاشم - مقريزى ( تقى الدين احمد بن على ) - انساب الاشراف ، بلاذرى - امتاع الاسماء ، مقريزى . .
[٣] سوره يونس ، آيهء ١٨ . .