تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٠٥ - تفسير ابيات

را درجه بندى نموده بدين ترتيب نامگذارى كرده‌ايم :
بازيگرى درجهء اول - همان كيفيت ذاتى انسانى است كه به قول جلال الدين جزئى از طبيعت عالم بوده و نمى تواند خود را از خويشتن منها كرده و كل هستى را آن چنان كه هست دريابد .
بازيگرى درجه دوم - ناشى از عوامل محيطى طبيعت است مانند دورى و نزديكى با اجسام كه آنها را كوچك و بزرگ مى نمايد و پنكه متحرك را دائره نمودار مى سازد .
بازيگرى درجه سوم - حالات طبيعى عارض بر خود انسان است ، مانند مضمون دو بيت بالا -
چون تو بر گردى و بر گردت سرت خانه را گردنده بيند منظرت ور تو در كشتى روى بر يم روان ساحل يم را همى بينى دوان
بازيگرى درجه چهارم - حالات مصنوعى كه انسان براى خود ايجاد مى كند مانند وسايل موسيقى و ساير تخديرات .
تفسير ابيات حضرت موسى در جواب فرعون فرمود : من كه دائماً غرق در پيغام خدايم ، و همواره نام خدا بر زبانم جاريست ، چگونه مى توانم جادوگر پستى باشم كه سرمايه‌اى جز غفلت و كفر ندارد . جان موسى مشعله فروزان دين است .
اى فرعون وقيح ، من چه شباهتى به جادوگران دارم ، در حالى كه مسيحا نفسان رشك بر دم من مى برند ؟ اى خبيث كجاى من شباهت به جادوگران دارد ، در صورتى كه خدا بر من حديث مى فرستد ؟ من علت اين بد گمانىهاى ترا مى گويم . -
چون تو با پرّ هوا بر مى پرى لاجرم بر من گمان بد مى برى هر كرا افعال دام و دد بود بر كريمانش گمان بد برد
اين قاعدهء كلى است كه چون تو انسان جزئى از كل عالم هستى ، لذا كل