تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٩٥ - آيا موسى كه آن قبطى را كشت ، قتل نفس حرام مرتكب گشت ؟

مرتكب شده است ، بلكه مقصودش از ظلم به خويشتن ، قرار دادن خود در معرض انتقام فرعونيان بوده است ، لذا به موسى خبر دادند كه :
« إِنَّ اَلْمَلأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّي لَكَ مِنَ اَلنَّاصِحِينَ فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ اَلْقَوْمِ اَلظَّالِمِينَ ٢٨ : ٢٠ - ٢١ . » [١] ( مردى كه از نقطهء دور شهر آمده بود به موسى گفت چشمگيران قوم فرعون اجتماع و توطئه كرده‌اند كه ترا بكشند ، از شهر بيرون برو من از خير خواهان تو هستم .
موسى از شهر در حال ترس و انتظار انتقام بيرون رفت و مى گفت : خداوندا مرا از قوم ستمكار نجات بده ) و معناى غفر پوشانيدن است ، موسى از خدا خواست كه اين حادثه را از فرعونيان بپوشاند .
اما اين كه پس از كشته شدن قبطى موسى فرمود : اين از عمل شيطان بود ، مقصود كشتار آن قبطى با اسرائيلى بوده است ، يا خود قبطى عمل شيطان منظور شده است ، چنان كه خداوند در بارهء كنعان فرزند حضرت نوح فرمود :
« إِنَّه عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ ١١ : ٤٦ » [٢] ( كنعان فرزند تو نيست او عمل - غير صالح است ) .
تأييد ديگر آيهء :
« قالَ رَبِّ بِما أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ ٢٨ : ١٧ » [٣] ( موسى گفت : خداوندا به جهت آن نعمتى كه بمن داده‌اى هرگز پشتيبان گنهكاران نخواهم بود ) .
از اين آيه كه دنبال مغفرت خواستن موسى وارد شده است ، آن احتمال تقويت مى شود كه حضرت موسى آن قبطى مقتول را مجرم مستحق قتل مى ديده است . و به هر حال آيهء مورد بحث دلالت صريح به آن ندارد كه حضرت موسى عمدا مرتكب قتل نفس حرام شده است .

[١] سوره القصص ، آيهء ٢٠ . .
[٢] سوره هود ، آيهء ٤٦ . .
[٣] سوره القصص ، آيهء ١٧ . .