تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٣٢ - هنر براى هنر و هنر براى انسان دو مقوله متضاد نيست

((٢٨٨١)) هيچ نقاشى نگارد زين نقش بىاميد نفع بهر عين نقش ؟

((٢٨٨٢)) بلكه از بهر كُه و مه سازد آن كه به فرجه وارهند از اندهان . . .

((٢٨٨٦)) هيچ خطاطى نويسد خط به فن بهر عين خط نه بهر خواندن ؟

هنر براى هنر و هنر براى انسان دو مقوله متضاد نيست انسان در طول تاريخى كه پشت سر گذاشته است ، همواره با هنر و هنرمند سر و كار داشته ، گاهى و از برخى ديدگاه هاى عالى تر ، نه تنها از ديدگاه تجمل و خوشىهاى زندگانى به آن دو نگريسته است ، بلكه با اهميت حياتى با آن دو حقيقت روبه رو شده است ، اين اهميت حياتى موقعى مى تواند براى انديشمندان روشن شود كه دو عنصر اساسى هنر را با دقت لازم و كافى پيش روى خود گذارند و بيانديشند .
اين دو عنصر اساسى عبارت است از :
يك - عنصر نبوغ و استعداد ما فوق عادى كه اساسىترين عامل به وجود آورندهء اثر هنرى است .
دو - عنصر موضوعى هنر كه عبارت است از اثر هنرى و هدفها و فلسفه هايى كه در پيرامون آن به وجود مى آيد .
عنصر اولى را ذاتى ، عنصر دوم را موضوعى اصطلاح مى كنيم .
اهميت حياتى عنصر اول در اين است كه نبوغ هنرى مانند ساير نبوغها يكى از پر ارزشترين بلكه ضرورىترين سرمايه هاى انسانى است كه مى تواند در اشكال و ميدانهاى گوناگون در پيش رفت بشريت موثرترين نقش را بعهده داشته و از انجام دادن آن به خوبى بر آيد .