تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٣٤ - ٤ - وقتى كه موج با امر الهى دست بكار مى شود حق و باطل را تشخيص مى دهد

قياس نيست متذكر مى شود و اين يك مطلب كاملًا صحيح است ، زيرا انسان با يك موج انديشه مى تواند در مقابل امواج دريا مقاومت كند و آن امواج را بسود خود رهبرى كند ، مگر همين امواج انديشه و الهامات اكتشافى نيست كه بشر را به عالم طبيعت و امواجش مسلط نموده است ؟ به اضافهء اين كه موجى كه در درون آدمى هجوم مى آورد در خود جان آدمى و جانهاى ديگران نفوذ مى كند ، در صورتى كه امواج دريا و به طور عموم امواج ماده نه تنها ممكن است در جان آدمى تأثيرى نبخشد ، بلكه از ديدگاه حيات او هم ممكن است بر كنار بوده باشد .
بيت شماره ٦ مطلب فوق العادهء عالى را در بر دارد و مى گويد به عظمت آن انديشه كه به مغزت راه يافته است خيره مباش ، زيرا ممكن است از يكى از زاويه هاى درونت موجى از الهام يا تخيل يا انديشهء ديگر سر بكشد و آن انديشهء عالىات را يك باره سر نگون كند .
٤ - وقتى كه موج با امر الهى دست بكار مى شود حق و باطل را تشخيص مى دهد
موج دريا چون به امر حق بتاخت اهل موسى را ز قبطى واشناخت [١] نوح چون شمشير در خواهيد ازو موج طوفان گشت ازو شمشير خو [٢] هين مكن كاين موج طوفان و بلاست دست و پاى آشنا امروز لاست [٣] موج طوفان هم عصا بُد كاو ز درد طنطنهء جادو پرستان را بخورد [٤]
اين خاصيت ما وراى طبيعى مخصوص پديدهء موج نيست ، زيرا چنان كه در معجزات مى بينيم ، همه اشياء طبيعى موقعى كه مورد مشيت الهى قرار مى گيرند ماهيت خود را عوض مى كنند و جريان طبيعى شان را تغيير مى دهند ، يا بنا به نظريه‌اى كه

[١] دفتر اول ، ص ٢٠ ب ١٩ . .
[٢] دفتر دوم ، ص ٨٥ ب ٦ . .
[٣] دفتر اول ، ص ١٥٨ ب ٢ . .
[٤] دفتر چهارم ، ص ١٣٣ ب ٢٦ . .