المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٠١ - فصل در بيان حكم«اعلم» و«ارى» و نظائر ايندو
خبّر نيز مانند نبّاء مىباشد.
شرح عربى:
( و كأرى السّابق) اوّل الباب فى التّعدية الى الثّلاثة، (نبّاء) ألحقه به سيبويه و استشهد بقوله:
|
نبّئت زرعة و السّفاهة كاسمها |
تهدى الىّ غرائب الاشعار |
لكنّ المشهور فيها تعديتها الى واحد بنفسها و الى غيره بحرف جرّ و الحق به السّيرافى (اخبرا) كقوله:
|
و ما عليك اذا اخبرتنى دنفا |
و غاب بعلك يوما ان تعودينى |
و الحق به ايضا (حدّث) كقوله:
|
او منعتم ما تسألون فمن |
حدّثتموه له علينا العلا |
و الحق به ابو على (انباء) كقوله:
|
و انبئت قيسا و لم ابله |
كما زعموا خير اهل اليمن |
( كذاك خبّرا) و الحقه بأرى السّيرافى ايضا كقوله:
|
و خبّرت سوداء الغميم مريضة |
فاقبلت من اهلى بمصر اعودها |
ترجمه:
مصنّف گويد:
نبّاء و اخبر و حدّث و انباء و خبّر نيز مانند « ارى » كه سابقا ذكر شد مىباشند.
شارح گويد:
مقصود اينستكه افعال مذكور مانند « ارى » كه سابقا در اوّل باب ذكر شد مىباشند لذا همانطوريكه « ارى » بسه مفعول متعدّى مىباشد افعال مزبور نيز چنين هستند و بهرتقدير سيبويه « نبّاء » را به « ارى » ملحق نموده و براى اثبات اين الحا استشهاد بقول نابغه ذبيانى نموده:
|
نبئت زرعة و السّفاهة كاسمها |
يهدى الىّ غرائب الاشعار |
يعنى: راجع به « زرعه » پسر عمرو خبر داده شدم و حال آنكه سفاهت يعنى نادانى مثل اسم او گرديده و از فرط نادانى است كه شعرهاى غريبى چند