المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩٩ - فصل در بيان حكم«اعلم» و«ارى» و نظائر ايندو

و همچنين بايد بگوئيم:

همانطورى كه « كسى » از مفعول دوّمش الغاء نميشود ايندو فعل نيز ممتنع است از مفعول دوّمشان ملغى شوند.

سپس مصنّف مى‌گويد:

پس در نتيجه مفعول دوّم ايندو فعل در هرحكمى از احكام مفعول دوّم كسى صاحب اتّباع و پيروى است.

شارح گويد:

كلمه « ذواتّسا » در متن مصنّف يعنى صاحب اقتداء و بايد توجّه داشت اينكه مصنّف در متن بيان داشت مفعول دوّم ايندو فعل در تمام احكام همچون مفعول دوّم « كسى » مى‌باشد از آن تعليق استثناء شده چه آنكه نسبت بمفعول دوّم ايندو فعل تعليق جايز بوده اگرچه در مفعول دوّم « كسا » ممتنع است مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده است:

ربّ ارنى كيف تحيى الموتى.

( پروردگارا بمن نشان بده چگونه مرده‌گان را زنده مى‌كنى).

شاهد در « ارنى » است كه از مفعول دوّم يعنى « تحيى الموتى» معلّق شده است.

قوله: فلاثنين به توصّلا: ضمير در « به » به همز راجع است.

قوله: فى علم هذه: مشار اليه « هذه » علم است كه بمعناى « عرف » مى‌باشد.

قوله: علّم آدم الاسماء كلّها: ( آيه ٣١) از سوره بقره.

قوله: المتعدّيين لهما: ضمير در « لهما » به مفعولين راجع است.

قوله: فى كونه غير الاوّل: ضمير در « كونه » به مفعول دوّم « كسى » راجع است.

قوله: و فى جواز حذفه: يعنى حذف مفعول دوّم « ارى » و « اعلم ».

قوله: و فى امتناع الغائه: يعنى الغاء مفعول دوّم « ارى » و « اعلم ».