المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠١٣ - اقسام حال

غير غالب مى‌باشد.

و يا حال اصل براى صاحبش باشد مانند:

هذا خاتمك حديدا (اينست انگشترى تو در حاليكه از حديد مى‌باشد).

در اينمثال « حديد » اصل و « خاتم » فرع مى‌باشد لذا حال جامد و غير غالب مى‌باشد.

قوله: بان يدلّ على مفاعلة: ضمير در « يدلّ » به حال راجع است.

قوله: فتمثّل لها بشرا سويّا: آيه (١٧) از سوره مريم.

قوله: فتمّ ميقات ربّه اربعين ليلة: آيه (١٤٢) از سوره اعراف.

متن: «٣٣٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

الحال: اسم، مفرد، معرفه، مبتداء.

ان: حرف شرط.

عرّف: فعل، ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، باب تفعيل، مجهول، فعل شرط محلّا مجزوم.

لفظا: تميز.

فاء: جوابيّه.

اعتقد: فعل، امر، حاضر، مفرد، مذكّر، باب افتعال، متعدّى، جواب شرط و جمله شرط و جواب در محلّ رفع است تا خبر براى مبتداء يعنى « الحال » باشد.

تنكيره: مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « اعتقد ».

معنا: تميز است از نسبت اضافى بين « تنكير » و مضاف اليهش.