المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٤٥ - پارهاى از احكام حال و ذو الحال

لبيان يقين او فخر او تعظيم او نحو ذلك (فمضمر عاملها) نحو:

اى احقّه معروفا، و قيل عاملها المبتداء، و قيل الخبر الواقع فى الجملة (و لفظها يؤخّر) وجوبا لعدم جواز تقدّم المؤكّد على المؤكّد.

( و موضع الحال تجيئ جملة) خالية من دليل الاستقبال (كجاء زيد و هو ناو رحلة) و يجيئ ايضا (موضعه ظرف او مجرور متعلّق بمحذوف وجوبا نحو: « رأيت الهلال بين السّحاب»، فخرج على قومه في زينته.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

ط: عامل حال در مثال‌ «لاتعث فى الارض مفسدا» بواسطه حال تأكيد شده است.

شارح گويد:

و همچنين ذو الحال نيز بواسطه حال مورد تأكيد قرار مى‌گيرد.

سپس دو مثال نيز وى در اينمقام ذكر مى‌كند باين شرح:

و ارسلناك للنّاس رسولا ( ما تو را بسوى مردم فرستاديم در حاليكه فرستاده شده مى‌باشى).

در اين آيه شريفه « رسولا » حال بوده كه عاملش يعنى « ارسلنا » را تأكيد نموده است.

و نيز:

لآمن فى الارضك كلّهم جميعا.

( هرآينه تمام ايشان در زمين ايمان آوردند در حاليكه جملگى و همگى بودند).

در اين آيه شريفه « جميعا » حال بوده كه ذو الحال يعنى « كلّهم » را تأكيد كرده است.