المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٢٩ - پارهاى از احكام حال و ذو الحال
شارح گويد:
اينكلام از ابو حيّان مقبول و مسموع نيست زيرا مصنّف در فتاواى خود از اخفش نقل كرده كه وى آوردن حال در دو مورد اخير را تجويز كرده و جماعتى از علماء از وى نيز بعدا تبعيّت كردهاند.
قوله: من المضاف له: يعنى مضاف اليه.
قوله: اليه مرجعكمجميعا: آيه (٤) از سوره يونس.
قوله: و نزعنا ما فى صدورهم الخ: آيه (٤٣) از سوره اعراف.
قوله: فلا تحيفا: يعنى پس البتّه مخالفت مكن و بىراهه نرو.
قوله: ثمّ اوحينا اليك الخ: آيه (١٢٣) از سوره نحل.
قوله: نقد نقلهما المصنّف: ضمير تثنيه در « نقلهما » به صورتان اخيرتان راجع است.
قوله: و قد تبعه عليهما جماعة: ضمير منصوبى در « تبعه » به اخفش و ضمير مجرورى در « عليهما » به صورتان اخيرتان راجع مىباشد.
متن: «٣٤٣»
|
و الحال إن ينصب بفعل صرّفا |
أو صفة أشبهت المصرّفا |
تجزيه و تركيب
واو: بمعناى استيناف.
الحال: مبتداء.
ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.
ينصب: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، مجزوم، فعل شرط.
باء: حرف جرّ.
فعل: مجرور ببا، متعلّق به « ينصب » ، موصوف.
صرّفا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، از باب تفعيل، صفت