المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٦٤ - تعليق و الغاء در افعال قلوب

تعلّم: مبتداء موخّر

واو: استيناف.

لام: جارّه.

غير: مجرور به لام، متعلّق به « اجعل » ، مضاف.

الماضى: مضاف اليه.

من: جارّه.

سوى: مجرور به « من » ، متعلّق به « استقرّ » ، صفت براى « غير الماضى»، مضاف.

هما: مضاف اليه.

اجعل: فعل امر، متعدّى، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

كلّ: مضاف، مفعول براى « اجعل ».

ما: موصوله، مضاف اليه.

له: جارّ و مجرور، متعلّق به « زكن ».

زكن: ماضى، مجهول، ضمير فاعلى مستتر است در آن، صله براى « ما ».

ترجمه:

تعلّم مانند « هب » مى‌باشد.

و براى غير ماضى از ماسواى هب و تعلّم قرار بده آنچه را كه براى ماضى آنها دانسته شد.

شرح عربى:

( كذا) اى كهب فى لزومه الامر (تعلّم و لغير الماضى) كالمضارع و نحوه (من سواهما اجعل كلّما له) اى للماضى (زكن) اى علم من نصبه مفعولين هما فى الاصل مبتداء و خبر و جواز التّعليق و الالغاء.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد: