المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٣٨ - موارد لزوم الحاق تاء تأنيث بفعل

على جمع حالكونه لا واحد له.

قوله: من لفظه: يعنى مفردى كه از لفظ جمع باشد ندارد مثلا مانند: ضاربون كه مفردش ضارب و از لفظ « ضاربون » است نباشد يا نظير « رجال » كه مفردش « رجل » و از لفظ آن است نباشد.

قوله: فلا يجوز فيه اعتبار التّأنيث: لذا در « ضاربون » نمى‌توان فعلش را مؤنّث آورده و بگوئيم: قالت الضّاربون.

قوله: لانّ سلامة نظمه تدلّ على التّذكير: يعنى سلامت نظم آن دلالت مى‌كند كه آن جمع مذكّر سالم است بنابراين لازم است فعلش مذكر بيايد.

متن: «٢٣٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الحذف: مفعول مقدّم براى « استحسنوا ».

فى: حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.

نعم: فعل مدح، ماضى، جامد، مبنى.

الفتاة: فاعل « نعم ».

استحسنوا: فعل ماضى، از باب استفعال و ضمير بارز فاعل آن مى‌باشد.

لام: حرف جارّ بمعناى تعليل.

ان: بفتح همزه، از حرف مشبهة بالفعل.

قصد: مصدر، مضاف، اسم براى « انّ ».

الجنس: مضاف اليه براى « قصد ».

فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « بيّن ».

بيّن: صفت مشبهه، خبر است براى « انّ ».