المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٠٣ - پارهاى از احكام افعال ناقصه

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

منع: مضاف، مبتداء.

سبق: مصدر، مضاف، مضاف اليه براى « منع ».

خبر: مضاف اليه براى « سبق » و در معنا فاعل براى آن مى‌باشد.

ليس: مفعول است براى « سبق ».

اصطفى: ماضى، مجهول، خبر است براى « منع ».

واو: عاطفه.

ذو: مضاف.

تمام: مضاف اليه.

ما: موصوله، خبر است براى « ذو تمام».

برفع: جارّ و مجرور، متعلّق است به « يكتفى ».

يكتفى: فعل مضارع، معلوم، صله و عائد براى « ما ».

ترجمه:

و ممنوع بودن سبقت گرفتن خبر برليس مختار ما مى‌باشد.

و فعل تام آنستكه تمام به مرفوع اكتفاء نمايد.

شرح عربى:

كذاك، منعوا، سبق خبر، بالتّنوين، ما النّافيّة، سواء كانت شرطا فى عمل ذلك الفعل ام لم تكن، فجئ بها متلوّة، اى متبوعة، لا تالية، اى تابعة لانّ لها صدرا فان كان النّفى بغير ما جاز التّقديم صرّح به فى شرح الكافيّة.

و منع سبق خبر ليس اصطفى، اى اختير وفاقا للكوفيّين و المبّرّد و ابن السّراج و اكثر المتأخّرين.

قال فى شرح الكافية:

قياسا على عسى، فانّها مثلها فى عدم التّصرّف و الاختلاف فى فعليّتها