المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٢٢ - پارهاى از احكام حال و ذو الحال

شاهد در « عيش » است كه ذو الحال بوده و چون بعد از « هل » استفهاميّه قرار گرفته تنكير آن جايز است.

و گاهى ذو الحال را در غير موارد مذكور نكره مى‌آورند و اين البتّه نادرا اتّفاق مى‌افتد و از همين قبيل است عبارت ذيل:

صلّى رسول اللّه جالسا و صلّى ورائه قوم قياما.

( نماز گذارد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حاليكه نشسته بودند و نماز خواندند بدنبال ايشان طائفه‌اى در حاليكه ايستاده بودند).

شاهد در « قوما » است كه ذو الحال بوده و نكره آمده با اينكه در هيچيك از موارد نامبرده نمى‌باشد ولى همانطورى كه گفتيم اين امر نادر و كمياب است.

قوله: و لمّا جائهم كتاب من عند اللّه مصدّقا: آيه (٨٩) از سوره بقره.

قوله: فى اربعة ايّام سواء للسّائلين: آيه (١٠) از سوره فصّلت.

قوله: و ما اهلكنا من قرية الّا و لها كتاب معلوم: آيه (٤) از سوره حجر. متن: «٣٤٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

سبق: اسم، مصدر، مضاف، مفعول مقدّم براى « ابوا ».

حال: مضاف اليه.

ما: موصول اسمى، مفعول براى « سبق ».

باء: حرف جرّ.

حرف: مجرور به « باء » ، متعلّق به « جرّ ».

جرّ: فعل، ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، صله براى « ما ».