المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٦٩ - شرح احكام اقسام

رفتنش بطريق نوعى از سير شتر و نيز بنحو هروله كردن مى‌باشد.

شاهد در دو « الّا » اخير است كه مؤكّده بوده از اينرو مهمل از عمل شده‌اند.

قوله: و ان يفرّغ سابق: مقصود عاملى است كه قبل از « الّا » قرار گرفته.

قوله: للعمل فيه: يعنى يفرّغ للعمل فيما بعد الّا.

قوله: فيعرب على حسب ما يقتضيه ما قبلها: ضمير نائب فاعلى در « يعرب » به ما بعد الّا راجع است و در « ما قبلها» به « الّا » برمى‌گردد.

قوله: و ذلك لا يقع الّا بعد نفى او شبهه: مشار اليه « ذلك » مفرّغ بودن مى‌باشد و منظور از « شبه نفى» نهى و استفهام است.

قوله: و هى الّتى تلاها اسم مماثل لما قبلها: ضمائر مؤنّث به « الّا » راجعند.

قوله: او تلت عاطفا: ضمير در « تلت » به الّا برمى‌گردد.

قوله: فاجعلها كالمعدومة: ضمير مؤنّث در « اجعلها » به الّا برمى‌گردد.

متن: «٣٢١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: شرطيّه.

تكرّر: فعل مضارع، مجهول، مجزوم، شرط و ضمير نائب فاعلى به « الّا » راجع است.

لا: عاطفه.

لام: حرف جارّ.

توكيد: مجرور به لام، متعلّق به استقرّ.