المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٠٥ - موارد وجوب حذف عامل مفعول مطلق

و نيز مانند: انّما انت سيرا (فقط تو سير مى‌كنى سيركردنى).

شاهد در « سيرا » است كه محصور به « انّما » واقع شده و نيابت از فعل كرده و به اسم ذات يعنى « انت » مستند است و تقدير مثال: انّما انت تسير سيرا مى‌باشد.

حال اگر مصدر به اسم معنى مستند باشد در هردو صورت چه صورتى كه مكرّر بوده و چه در فرضى كه محصور مى‌باشد مى‌بايد آن را مرفوع خواند تا خبر براى اسم معناى مزبور باشد مانند:

امرك سير سير (كار تو عبارتست از سير نمودن).

در اينمثال مصدر مكرّر به اسم معنا نسبت داده شده لاجرم خبر آن مى‌باشد نه مفعول مطلق.

و نيز مانند: انّما سيرك سير البريد (جز اين نيست كه سير تو عبارتست از سير نامه‌رسان).

در اينمثال « سير البريد» مصدرى است محصور به انّما و به اسم معنا يعنى « سيرك » نسبت داده شده از اينرو مرفوع است تا خبر از آن باشد.

قوله: سير البريد: كلمه « بريد » يعنى نامه‌رسان و بمعناى دو فرسخ يا دوازده ميل نيز آمده.

متن: «٢٩٥»

ن‌

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

ما: موصوله، مبتداء.

يدعون: فعل مضارع، جمع، مذكّر، غائب، صله براى « ما ».