المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٨٦ - عامل مفعول مطلق
داشته و هم زائد برآن را دارا هستند.
قوله: دونه: يعنى دون المصدر باينمعنا كه مصدر تنها مشتمل برمعناى خود كه حدث است مىباشد بدون داشتن زائد برآن.
قوله: اصل برأسه: كلمه « برأسه » يعنى مستقلّا و عليحدّه.
متن: «٢٨٨»
|
توكيدا او نوعا يبيّن أو عدد |
كسرت سيرتين سير ذى رشد |
تجزيه و تركيب
توكيدا: مفعول مقدّم براى « يبيّن ».
او: حرف عاطف.
نوعا: معطوف است به توكيدا.
يبيّن: فعل مضارع از باب تفعيل و ضمير مستتر فاعلى در آن به مفعول مطلق راجع است.
او: عاطفه.
عدد: معطوف است به « نوعا ».
كاف: حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد.
سرت: فعل و فاعل.
سيرتين: مفعول مطلق عددى.
سير: مصدر، مضاف، مفعول مطلق نوعى.
ذى: مضاف اليه براى « سير » مضاف.
رشد: مضاف اليه براى « رشد ».
ترجمه:
مفعول مطلق تأكيد يا نوع و يا عدد عاملش را بيان مىكند مانند:
سرت سيرتين (سير كردم دو سير)، سرت سير ذى رشد (سير كردم مانند سير