المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٨٢ - مبحث حروف جر

شرح عربى:

هذا باب حروف الجرّ

( هاك) اى خذ (حروف الجرّ و هى) عشرون (من) و (الى) و (حتّى) و (خلا) و (حاشا) و (عدا) و (فى) و (عن) و (على) و (مذ) و (منذ) و (ربّ) و (اللّام) و (كى) و قلّ من ذكرها و لا تجرّ الّا ما الاستفهاميّة و ان و ما وصلتهما و (واو و تاء و الكاف و الباء و لعلّ) و قلّ من ذكر هذه ايضا و لا تجرّ بها الّا عقيل (و متى) و قلّ من ذكرها ايضا و لا تجرّ بها الّا هذيل و زاد فى الكافية لو لا اذا وليها ضمير و هو مشهور عن سيبويه.

ترجمه و شرح:

مبحث حروف جرّ

مصنّف گويد،

بگير و اخذ نما حروف جرّ را و آنها عبارتند از:

من، الى، حتّى، خلا، حاشا، عدا، فى، عن، على، مذ، منذ، ربّ، لام، كى، واو، تا، كاف، با، لعلّ و متى.

شارح گويد:

كلمه « هاك » يعنى خذ (بگير) و حروف جرّ بيست‌تا بوده چنانچه مصنّف شمرده و آنها عبارتند از:

من و الى و حتى و خلا و حاشا و عدا و فى و عن و على و مذ و منذ و ربّ و لام و كى.

البتّه قليلى از ادباء « كى » را جزء حروف جرّ شمرده‌اند.

و بايد توّه داشت كه « كى » جرّ نمى‌دهد مگر ماء استفهاميّه و « ان » و « ما » موصوله را و بهرتقدير ديگر از حروف جرّ عبارتند از:

واو و تاء و كاف و باء و لعلّ.

و قليلى از ادباء نيز « لعلّ » را در زمره حروف جرّ دانسته‌اند همانطورى كه « كى » را تعداد معدودى از اينحروف قرار داده‌اند.