المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٩٤ - رأى ابن عصفور و تبعيت مصنف از وى

ترجمه:

اگر ضمير اسمى كه سابق است فعل را از آن اسم روى بگرداند و باعث آن شود كه فعل در لفظ آن ضمير يا در محلّش عمل نصب نمايد.

متن: «٢٥٦»

تجزيه و تركيب‌

فاء: رابط جواب شرط.

السّابق: اسم فاعل، مفرد، مذكّر، مفعول است براى فعل محذوف كه « انصبه » مفسّر آن مى‌باشد.

انصب: فعل، امر، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى از ثلاثى مجرّد و ضمير مستتر فاعل آن مى‌باشد.

ه: ضمير، مفرد، مذكّر، غائب، مفعول براى « انصب » و جمله جواب شرط مقدّم مى‌باشد.

باء: جارّه، عامل، مبنى.

فعل: اسم، مصدر، مجرور به باء، متعلّق است به « انصبه » ، موصوف.

اضمرا: فعل ماضى، مجهول، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير نائب فاعلى در آن به فعل راجع است و جمله فعليّه صفت است براى « فعل » و الف آن اطلاقى است.

حتما: مفعول مطلق است و عامل آن « انصبه » مى‌باشد.

موافق: اسم فاعل، صفت است براى « فعل ».

لام: حرف جارّ، عامل، مبنى.

ما: ماء موصوله، مجرور به لام، متعلّق است به « موافق ».

قد: حرف مهمل بمعناى تحقيق.

اظهرا: فعل ماضى، مجهول، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير نائب فاعلى در