المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٩٧ - برخى از احكام«ان» مكسوره

ترجمه و شرح:

تتمّه گفتار

شارح گويد:

لام برغير آنچه ذكر شد داخل نمى‌گردد ولى در موارد و مواضعى شنيده شده كه مى‌بايد آنرا برزياده حمل نمود مانند آنچه در قول رؤبة بن عجّاج آمده:

يعنى: خانم ام الحليس پيره‌زنى است بسيار كهن‌سال و سالخورده كه بجاى گوشت به استخوان گردن خشنود و راضى است.

شاهد در « لعجوز » است كه خبر مبتداء بوده و برسرش « لام » داخل شده در حاليكه هيچ‌يك از موارد نام برده نيست لذا آنرا برزيادت حمل كرده‌اند.

و نيز مانند آنچه در قول شاعر آمده:

يعنى: ملامت‌كننده‌گان مرا در دوستى ليلى سرزنش مى‌كنند ولى من از ناحيه محبّت او درهم‌شكسته شده‌ام.

شاهد در « لعميد » بوده كه خبر « لكنّنى » بوده و با اينكه غير موارد مذكور است لام برسرش داخل گرديده لذا آنرا برزيادت حمل كرده‌اند.

ابن ناظم (فرزند مصنّف) مى‌گويد:

بهترين مواضعى كه « لام » در آن زائده مى‌باشد قول شاعر است:

يعنى: بدرستيكه خلافت بعد از اين جماعت حقيقتا زشت و قبيح گرديده و خليفه‌هائيكه ظريف هستند هرآينه از كسانى هستند كه كوچكتر و حقيرتر مى‌باشند.

شاهد در « لممّا احقر» است كه خبر براى « خلائف » بوده و چون غير از موارد مذكور مى‌باشد لام را برزيادت حمل كرده‌اند ولى چون « انّ » در يكى‌