المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٩٧ - مبحث معانى حروف جر

( و اللّام للملك) نحو «للّهما فى السّماوات و ما فى الارض» ( و شبهه) و هو الاختصاص نحو « السّرج للدّابةّ» (و فى تعدية ايضا و تعليل قفى) نحو:

فهب لي من لدنك وليّا.

( و زيد) للتّوكيد نحو:

و تأتى للتّقوية، و هو معنى بين التّعدية و الزّيادة نحو « ان كنتم للرّؤيا تعبرون» « فعّال لما يريد».

قال فى شرح الكافية: و لا يفعل ذلك بمتعدّ الى اثنين لعدم امكان زيادتها فيهما، لانّه لم يعهد و فى احدهما لعدم المرجّح.

( و الظّرفيّة) حقيقة او مجازا (استبن ببا و فى) نحو « و انّكم لتمرّون عليهم مصبحين و باللّيل» « و ما كنت بجانب الغربىّ» « الم غلبت الرّوم فى ادنى الارض» « لقد كان فى يوسف و اخوته آيات» (و قد يبيّنان السّببا) نحو « فبطلم من الّذين هادوا» « و دخلت امرأة النّار فى هرّة حبستها».

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

حتّى و لام و الى براى انتهاء بوده و من و با افاده بدليّت مى‌كنند.

شارح مى‌گويد:

حتّى براى انتها مى‌باشد مانند: حتّى مطلع الفجر ( تا طلوع صبح).

و لام نيز براى انتها مى‌باشد مانند:

سقناه لبلد ميّت (رانديم آنرا بطرف سرزمينى موات).

و الى هم براى انتها مى‌باشد نظير: