المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧١٠ - تحقيق در قيود مذكور
قوله: و الجامد: مانند فعل « نعم » در نعم الفتى.
قوله: و حصره: ضمير مجرورى به مصنّف راجع است.
قوله: امّا جرى: كلمه « جرى » يعنى مشى و سلوك نمودن.
قوله: لاتيانه مجرورا بمن: ضمير مجرورى در « لاتيانه » به فاعل برمىگردد.
قوله: اذا كان نكرة: ضمير در « كان » به فاعل برمىگردد.
قوله: و بالباء: يعنى مجرورا بالباء.
قوله: للاعمّ من مرفوعى اللّفظ: همچون اتى زيد.
قوله: و المحلّ: مانند ما جائنى من احد كه « احد » اگرچه لفظا مجرور است ولى محلّا بملاحظه اينكه فاعل قرار گرفته مرفوع است.
متن: «٢٢٦»
|
و بعد فعل فاعل فان ظهر |
فهو و الّا فضمير استتر |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
بعد: ظرف، متعلّق به « استقرّ » خبر مقدّم، مضاف.
فعل: مضاف اليه براى « بعد ».
فاعل: اسم، نكره، مبتداء مؤخّر، و مجوّز ابتداء بآن تقديم خبرش كه ظرف است مىباشد، و تقدير كلام: فاعل استقرّ و ثابت بعد فعل.
فاء: عاطفه.
ان: حرف شرط.
ظهر: فعل ماضى، از ثلاثى مجرّد باب منع، يمنع، فعل شرط، محلّا مجزوم.
فاء: رابطه جواب.