المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٩٣ - برخى از احكام«ان» مكسوره
شارح گويد:
طبق گفته مصنّف لام برسر خبر منفى نبايد دربيايد و در قول ابى حزام كه لام برخبر منفى داخل شده شاذ و خلاف قاعده مىباشد وى گفته است:
|
و اعلم انّ تسليما و تركا |
للا متشابهان و لا سواء |
يعنى: ميدانم بدرستيكه سلام گفتن برمردم و ترك آن محقّقا با هم متشابه و متساوى نمىباشند.
شاهد در « للا متشابهان» بوده كه با منفى بودنش با لام ابتدائيّه مصاحبت كرده.
پس از آن مصنّف مىگويد:
از بين افعال فعلى كه مانند « رضى » است پهلوى « لام ابتدائيّه» درنمىآيد.
شارح گويد:
مقصود از « فعل مانند رضى» فعل ماضى متصرّى است كه از « قد » عارى و برهنه باشد و حاصل آنكه:
اگر خبر « انّ » فعل ماضى متصرّف مجرّد از « قد » باشد همچون « رضى » يا جلس و يا قام و يا امثال اينها هرگز لام برسرش داخل نميشود بخلاف آنكه هركدام از اين قيود منتفى باشد يعنى خبر يا فعل غير ماضى بوده مانند:
انّ زيدا ليرضى (بدرستيكه زيد هرآينه خشنود مىشود).
يا ماضى غير متصرّف باشد همچون:
انّ زيدا لعسى ان يقوم (بدرستيكه زيد هرآينه اميد آنست كه بايستاد).
كه در ايندو مثال همانطورى كه ملاحظه مىشود « لام ابتدائيّه» برسر خبر درآمده.
پس از آن مصنّف مىگويد:
و گاهى ماضى متصرّف پهلوى لام قرار مىگيرد در حاليكه قبلش كلمه