المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٠٢ - مورد اسم واجب النصب

فى الاسم السّابق، و لا يصحّ هذا هنا لما تقدّم من انّ اذا لا يليها فعل.

ترجمه و شرح:

شرح اقسام و احكام اسم مشتغل عنه العامل‌

مصنّف گويد:

نصب اسم سابق حتمى است در صورتيكه پهلوى آن كلمه‌اى قرار گيرد كه اختصاص بفعل داشته باشد مانند: ان و حيثما.

مورد اسم واجب النّصب‌

شارح گويد:

مقصود از « نصب » ، نصب اسم سابق بوده و كلمه « السّابق » مرفوع است تا فاعل براى « تلى » باشد و مراد اينستكه:

اگر اسم سابق بعد از كلمه‌اى واقع شود كه اختصاص بفعل دارد مانند ان و حيثما نصبش واجب مى‌باشد مانند:

ان زيدا لقيته فاكرمه (اگر زيد را ملاقات كردى پس اكرامش كن).

شاهد در « زيدا » است كه پهلوى « ان » قرار گرفته و آن تنها برسر فعل درمى‌آيد از اينرو نصب زيدا واجب است.

و مانند: حيثما عمروا تلقاه فاهنه (هركجا كه عمرو را ملاقات كردى پس باو اهانت نما).

شاهد در « عمروا » است كه پهلوى « حيثما » قرار گرفته و آن تنها برسر فعل داخل مى‌شود لذا نصب « عمروا » واجب مى‌باشد.

و همچنين است اگر اسم پهلوى ادات استفهام غير از همزه قرار بگيرد كه در اينصورت نيز نصبش لازم است مانند:

اين بكرا فارقته (در كجا از عمرو جدا شدى) و مانند:

هل عمروا حدّثته (آيا بعمرو حديث گفتى).