المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٧٤ - يكى از احكام حروف مشبهة بالفعل

صاحبها (بدرستيكه صاحب دار در آن مى‌باشد) آمده.

شاهد در « فى الدّار» است كه خبر « انّ » بوده و تقديمش براسم يعنى « صاحبها » واجب است زيرا در اسم ضميرى است كه به خبر راجع است و على القاعده مرجع ضمير مى‌بايد قبل از آن باشد و در اينمثال اگر فى الدّار مؤخّر از « صاحبها » بيايد عود ضمير برمتأخّر لفظا و رتبة لازم مى‌آيد و چون از نظر ادباء اينمعنا جايز نيست لاجرم تقدّمش براسم واجب است.

قوله: و هو تقدّم الاسم على الخبر: ضمير « هو » به « التّرتيب » راجع است.

قوله: لانّها غير متصرّفه: ضمير در « لانّها » به حروف مشبهة بالفعل راجع است.

قوله: فيجوز لك ان تقدّمه: ضمير مفعولى در « تقدّمه » به خبر راجع است.

قوله: و قد يجب تقديمه: يعنى تقديم خبر.

متن: «١٧٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

همز: مضاف، مفعول مقدّم براى « افتح ».

انّ: مضاف اليه.

افتح: فعل، امر، از ثلاثى مجرّد، ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى.

لام: حرف جارّ بمعناى تعليل.

سدّ: مجرور به « لام » متعلّق به « افتح » مضاف.

مصدر: مضاف اليه براى « سدّ ».

مسد: بصيغه اسم مكان، مفعول فيه براى « سدّ » ، مضاف.