المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٣٣ - تتمه كلام در علامت لازم و متعدى

قوله: و من علامته: يعنى علامة فعل متعدّى.

قوله: لان يصاغ منه اسم مفعول: ضمير در « منه » به فعل متعدّى راجع است.

قوله: فلو صيغ منه اسم مفعول الخ: ضمير در « منه » به فعل راجع است.

قوله: يسمّى لازما: ضمير نائب فاعلى در « يسمّى » به فعل عود مى‌كند.

متن: «٢٦٨»

تجزيه و تركيب‌

فاء: عاطفه.

انصب: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

باء: حرف جرّ، عامل، مبنى.

ه: مجرور به باء، متعلّق است به « انصب ».

مفعول: اسم مفعول، مفعول است براى « انصب » ، مضاف.

ه: مضاف اليه.

ان: شرطيّه.

لم: حرف جازم.

ينب: فعل مضارع مجزوم، شرط، و جواب آن بقرينه « انصب به مفعوله» محذوف است.

عن: حرف جارّ.

فاعل: مجرور به « عن » متعلّق است به « لم ينب».

نحو: مرفوع است تا خبر باشد براى مبتداء محذوف و مضاف براى مضاف اليه محذوف و تقدير كلام: هو نحو قولك ... مى‌باشد.

تدبّرت: فعل و فاعل، مقول براى قول محذوف مى‌باشد.

الكتب: اسم، جمع مكسر، مفعول براى « تدبّرت ».