المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٣٥ - پارهاى از احكام حال و ذو الحال

تجزيه و تركيب‌

كاف: حرف جارّ.

تلك: مجرور به كاف، متعلّق به « استقرّ » خبر براى مبتداء محذوف و تقدير كلام هو كتلك ليت الخ مى‌باشد.

ليت: معطوف است به « تلك » بحذف حرف عاطف.

واو: عاطفه.

كانّ: معطوف به ليت.

واو: عاطفه.

ندر: فعل، ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد از باب نصر، ينصر، لازم.

نحو: اسم، مضاف، فاعل براى « ندر ».

سعيد: مبتداء.

مستقرّا: حال است از « سعيد ».

فى: حرف جرّ.

هجر: مجرور به « فى » ، متعلّق به « استقرّ » خبر است براى « سعيد » و جمله « سعيد مستقرّا فى هجر» مضاف اليه است براى « نحو ».

ترجمه:

و عامل يادشده همچون تلك و ليت و كأنّ مى‌باشد.

و مثال « سعيد مستقرّا فى هجر» نادر است.

شرح عربى:

ضابطة

جميع العوامل اللّفظيّة تعمل فى الحال الّا كان و اخواتها و عسى على الاصحّ.

( و عامل ضمّن معنى الفعل لا حروففه مؤخّرا لن يعملا) لضعفه (كتلك ليت و كانّ) و لعلّ و هاء التّنبيه و الظّروف المتضمّنة معنى الاستقرار (و ندر)