المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٠٢ - حكم ماء كافه

شاهد در « عمرو » اسيت كه به رفع براسم « انّ » يعنى « زيد » عطف شده و اين عطف بعد از استكمال خبر يعنى ذكر آن صورت گرفته است.

و در وجه رفع سه نظريّه مى‌باشد:

الف: رفع معطوف يعنى « عمرو » بنابراين است كه برمحلّ اسم انّ كه مبتداء است عطف شده باشد.

ب: برخى گفته‌اند برمحلّ « انّ » اسمش معطوف مى‌باشد.

ج: دسته‌اى ديگر گفته‌اند مبتدائى است كه خبرش حذف شده و خبر « انّ » برمحذوف دلالت مى‌كند و بايد توجّه داشت كه اسم مزبور را اگر قبل از استكمال خبر براسم عطف كنند رفعش جايز نيست ولى كسائى بطور مطلق اجازه داده كه معطوف را مى‌توان مرفوع خواند چه قبل از استكمال خبر و چه بعد از آن ولى فرّاء نحوى گفته است اين امر تنها در صورتى جايز است كه اعراب اسم (اسم انّ) مخفى باشد مانند:

انّ موسى قائم و زيد كه چون اعراب موسى بواسطه مقصور بودنش مخفى است زيد را مى‌توان مرفوعا بآن عطف كرد.

لازم بتذكّر است كه اصل در عطف اسم مزبور البتّه نصب است چنانچه در قول رؤبة بن عجّاج چنين آمده:

يعنى: بدرستيكه باران بهارى بخشنده و باران تابستان دو دست ابو العبّاس مى‌باشد.

شاهد در عطف شدن « الخريفا » است بر « الرّبيع » كه بنصب آورده شده.

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌٢ ؛ ص٦٠٢

قوله: و وصل ما الزّايدة: ماء زائده همان ماء كافّه است.

قوله: مبطل اعمالها: ضمير مجرورى در « اعمالها » به حروف مشبهة بالفعل عود مى‌كند.

قوله: لزوال اختصاصها بالاسماء: ضمير در « اختصاصها » به حروف مشبهة